Category Archives: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στην Αθήνα για τη δ’ αξιολόγηση οι θεσμοί

Με την έλευση των επικεφαλής των θεσμών στην Αθήνα, ανοίγει τη Δευτέρα η «αυλαία» των διαβουλεύσεων για την τέταρτη και τελευταία αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος.Θέματα ενέργειας, οι ιδιωτικοποιήσεις, αλλά και η επισκόπηση του προγράμματος, θα τεθούν επί τάπητος κατά την έναρξη την συναντήσεων της κυβέρνησης με τους επικεφαλής των θεσμών (Πίτερ Ντόλμαν - ΔΝΤ, Ντέκλαν Κοστέλο - Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Φραντσέσκο Ντρούντι - ΕΚΤ και Νικόλα Τζιαμαρόλι - ESM).Το πρόγραμμα των επαφών κυβέρνησης – θεσμών για τη Δευτέρα έχει διαμορφωθεί ως εξής:  15:00  Ενέργεια16:00  Επισκόπηση προγράμματος ​17:00  ΙδιωτικοποιήσειςΘεσμοί και ελληνική κυβέρνηση θα επιδιώξουν τεχνική συμφωνία επί των προαπαιτούμενων της τέταρτης αξιολόγησης ακόμη και μέσα στον Απρίλιο ή στις αρχές Μαΐου -και σε κάθε περίπτωση πριν από το Eurogroup της 24ης Μαΐου στις Βρυξέλλες- προκειμένου να ξεκαθαρίσει το τοπίο από τα 88 προαπαιτούμενα και στη συνέχεια να επικεντρωθεί η διαπραγμάτευση στα ζητήματα του χρέους και την «επόμενη μέρα» των μνημονίων.Μεταξύ των 88 προαπαιτουμένων, είναι η συζήτηση για επίσπευση της μείωσης του αφορολογήτου από την 1/1/2019, η πλήρης εξάλειψη του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ στα νησιά, η μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης, η προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων και η επιτάχυνση των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών.Τα δάνεια που προβλέπεται να εκταμιευτούν μέχρι τη λήξη του προγράμματος ανέρχονται συνολικά σε 18,4 δισ. ευρώ, μαζί με τα 6,7 δισ. της γ’ αξιολόγησης.naftemporiki.grLet's block ads! (Why?)

Novartis Hellas: Είμαστε ιδιαίτερα ανήσυχοι μετά την επίθεση του Ρουβίκωνα

Την ιδιαίτερη ανησυχία της για την επίθεση μελών του Ρουβίκωνα τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής στα γραφεία της στη Μεταμόρφωση, εκφράζει η Novartis Hellas.Σε ανακοίνωσή της, η εταιρεία σημειώνει ότι από την πρώτη στιγμή ειδοποιήθηκε η αστυνομία, ενώ διευκρινίζει πως δεν σημειώθηκαν τραυματισμοί, παρά μόνο υλικές ζημιές το κόστος των οποίων δεν έχει αποτιμηθεί πλήρως.Η Novartis καταδικάζει απερίφραστα κάθε μορφή βίας, εκφοβισμού ή καταστροφικής πράξης και απευθύνει έκκληση στις ελληνικές αρχές να καταδικάσουν το γεγονός και να εγγυηθούν την ασφάλεια των ανθρώπων της, η προστασία των οποίων, όπως τονίζει η εταιρεία, αποτελεί προτεραιότητά.«Η παροχή του ασφαλέστερου δυνατού εργασιακού περιβάλλοντος είναι δέσμευση της Novartis στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς σε όλες τις χώρες που δραστηριοποιείται», καταλήγει η εταιρεία.Let's block ads! (Why?)

Νουί: Οι ελληνικές τράπεζες πρέπει να κάνουν περισσότερα για τη μείωση των NPLs

Την ανάγκη οι τράπεζες να κάνουν περισσότερα για να μειώσουν το μεγάλο απόθεμα εξυπηρετούμενων δανείων υπογράμμισε η πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΕΚΤ Ντανιέλ Νουί και ζήτησε την επιτάχυνση των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών. «Οι ελληνικές τράπεζες πρέπει να κάνουν περισσότερα και να τα κάνουν ταχύτερα», δήλωσε, αναγνωρίζοντας ότι οι τράπεζες έχουν καλές δυνατότητες κερδοφορίας οι οποίες, όμως, ακυρώνονται από την ανάγκη για προβλέψεις έναντι των κόκκινων δανείων.«Γι’ αυτό» πρόσθεσε «είναι βασική προτεραιότητα για τις ελληνικές τράπεζες να μειώσουν σημαντικά την παραγωγή νέων NPLs, βελτιώνοντας τα κριτήρια πιστώσεων και καθαρίζοντας τους ισολογισμούς».Σε συνέντευξής της στο Βήμα της Κυριακής σημείωσε ότι η αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) με βιώσιμο τρόπο είναι «σε μεγάλο βαθμό μια δουλειά σε εξέλιξη» και «βασική προτεραιότητα».Οι τράπεζες έχουν συμφωνήσει να μειώσουν τα NPLs κατά 40% ως τα τέλη του 2019. «Αν μια τέτοια βελτίωση επιτευχθεί ως το 2019, τότε οι τράπεζες θα μπορούν καλύτερα να αφιερώσουν τους πόρους τους… στις παραδοσιακές εργασίες τους», τόνισε.Η χώρα πέρασε νόμους για το πλαίσιο διαχείρισης των κόκκινων δανείων αλλά χρειάζεται να επιταχύνει τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς. «Η ψήφιση των νόμων είναι μόνο το πρώτο βήμα. Πρέπει επίσης να τεθούν σε ισχύ και να εφαρμοστούν. Και εδώ, φαίνεται πως τα πράγματα μπορούν να κινηθούν γρηγορότερα. Για παράδειγμα, η αποτελεσματική εφαρμογή των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών είναι ουσιώδης», υποστήριξε.Αναφορικά με τα stress test η Νουί σημείωσε ότι το αποτέλεσμα θα είναι γνωστό πριν από τη λήξη του προγράμματος «έτσι ώστε οποιαδήποτε ενέργεια, αν χρειαστεί, να ληφθεί έγκαιρα».«Αυτά τα stress test δεν είναι μια άσκηση που περνάς ή αποτυγχάνεις», ξεκαθάρισε, προσθέτοντας ότι η ανάγκη ανακεφαλαιοποίησης θα αποφασιστεί ανά περίπτωση από την ΕΚΤ.Let's block ads! (Why?)

Spiegel: ΔΝΤ και ΕΚΤ αμφιβάλλουν για τη βιωσιμότητα της ελληνικής εξόδου

H ΕΚΤ και ΔΝΤ αμφιβάλλουν για τη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική φερεγγυότητα της Ελλάδας, αναφέρει δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού Spiegel.«Η ΕΚΤ και το ΔΝΤ αμφιβάλλουν για τη μακροπρόθεσμη πιστοληπτική φερεγγυότητα της χώρας. Η ελληνική οικονομία δεν φαίνεται να βγαίνει από την κρίση. Τόσο η ΕΚΤ όσο και το ΔΝΤ θεωρούν αβέβαιο το κατά πόσο η χώρα θα είναι σύντομα σε θέση να δανείζεται σε μόνιμη βάση χρήματα από τις διεθνείς χρηματαγορές», σημειώνει το περιοδικό, προσθέτοντας ότι «ο επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι προειδοποίησε στην τελευταία συνεδρίαση των ΥΠΟΙΚ των χωρών της ευρωζώνης στην αρχή της εβδομάδας ότι η πιστοληπτική αξιοπιστία της Ελλάδας πλήττεται όταν η ίδια δεν είναι αποφασισμένη να προχωρήσει σε περαιτέρω μεταρρυθμίσεις. Η διστακτικότητά της έχει προκαλέσει 'αστάθεια στις αγορές.Η χώρα δεν υλοποιεί όλα όσα έχει δεσμευθεί να υλοποιήσει, για παράδειγμα στο θέμα των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών».Ο Πόουλ Τόμσεν, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Τομέα στο ΔΝΤ, ανέφερε επικριτικά, συνεχίζει το Spiegel,  ότι ο διεθνής οργανισμός αναθεωρεί διαρκώς προς τα πάνω τις προοπτικές ανάπτυξης όλων των χωρών της ευρωζώνης, πλην της Ελλάδας. Η χώρα εξακολουθεί να απογοητεύει στο πεδίο της ανάπτυξης".Το Spiegel σημειώνει επίσης ότι ο Ευκλείδης Τσακαλώτος έχει επανειλημμένα αναφέρει στους ομολόγους του ότι "δυσκολίες" είναι πέρα από τον έλεγχο της ελληνικής κυβέρνησης και ότι ο Επίτροπος Νομισματικών Υποθέσεων Πιέρ Μοσκοβισί υποστήριξε τον Έλληνα υπουργό, λέγοντας ότι η ελληνική κυβέρνηση έκανε ό,τι μπορούσε για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του προγράμματος.Let's block ads! (Why?)

Τα «αγκάθια» της 4ης αξιολόγησης σε εργασιακά, ασφαλιστικό

Μία δύσκολη άνοιξη περιμένει την υπουργό Εργασίας Εφη Αχτσιόγλου. Τρία «αγκάθια» της τέταρτης αξιολόγησης στα εργασιακά, η δημιουργία μηχανισμού αντιπροσωπευτικότητας των εργοδοτικών οργανώσεων, η επανεξέταση του ρόλου της διαιτησίας και η κωδικοποίηση της εργατικής νομοθεσίας, αναμένεται να καθορίσουν το μέλλον των συλλογικών διαπραγματεύσεων και των κλαδικών συμβάσεων στη χώρα αμέσως μετά τη λήξη του προγράμματος.Η τέταρτη αξιολόγηση που αναμένεται να ξεκινήσει από αύριο, περιλαμβάνει τις... ουρές των μεταρρυθμίσεων σε ασφαλιστικό, εργασιακά και κοινωνική πρόνοια, που συμφωνήθηκαν και θεσμοθετήθηκαν κατά τις τρεις προηγούμενες αξιολογήσεις.Ουρές, βέβαια, που κρύβουν παγίδες και ενδέχεται να δυσχεράνουν τη διαδικασία, προμηνύοντας μια δύσκολη άνοιξη, καθώς σταδιακά από τον επόμενο κιόλας μήνα έως και τον Μάιο θα πρέπει να οριστικοποιηθούν οι αλλαγές στη διαιτησία (αφού αξιολογηθεί το ισχύον σύστημα) και να κωδικοποιηθεί η εργατική νομοθεσία, με τα συνδικάτα να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι μέσω της κωδικοποίησης ενδέχεται να περάσουν επιπλέον αλλαγές στα εργασιακά και να καθοριστεί ο μηχανισμός μέτρησης της αντιπροσωπευτικότητας των συμμετεχόντων στις εργοδοτικές οργανώσεις.Την ίδια στιγμή, στο υπουργείο και τον ΕΦΚΑ τρέχουν να προλάβουν τις διαδικασίες ώστε να εκδοθούν όσο το δυνατόν περισσότερες νέες συντάξεις και να επανυπολογιστούν όλες οι παλαιές (μένουν ελάχιστες), με το χρονοδιάγραμμα που περιλαμβάνει το συμπληρωματικό μνημόνιο να έχει ήδη βγει εκτός στόχου. Την ίδια στιγμή άλλωστε, βάσει των υποχρεώσεων που περιλαμβάνονται μεταξύ των 88 προαπαιτούμενων για την ολοκλήρωση της τέταρτης αξιολόγησης, στον τομέα της πρόνοιας, οι θεσμοί ξεκαθαρίζουν ότι οι αλλαγές στην πρόνοια με νέο τρόπο αξιολόγησης της αναπηρίας θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί και να εφαρμοστούν σε πανεθνικό επίπεδο έως τον Ιούνιο του 2018. Το πιλοτικό πρόγραμμα στην Αττική αναμένεται να ξεκινήσει το επόμενο διάστημα και στη συνέχεια θα πρέπει να αξιολογηθεί ώστε να εφαρμοστεί καθολικά. Προσκόμματα θέτουν οι δανειστές και όσον αφορά τους κυβερνητικούς χειρισμούς στο θέμα των επιδομάτων στέγασης, καθώς επιθυμούν το μεγαλύτερο μέρος από τα περίπου 600 εκατ. ευρώ που προβλέπονται στα «αντίμετρα» να διοχετευθεί σε όσους βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας.Στα εργασιακά, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», το υπουργείο Εργασίας έχει αναθέσει την εκπόνηση της προβλεπόμενης μελέτης για τις διαδικασίες διαμεσολάβησης και διαιτησίας σε δικηγορικό γραφείο, αναμένεται όμως να ζητήσει πίστωση χρόνου από τους εκπροσώπους των δανειστών μέχρι την ολοκλήρωσή της.Επισημαίνουν βέβαια με σημασία ότι οι όποιες αλλαγές συμφωνηθούν έπειτα από διαβούλευση, θα σέβονται την απόφαση του ΣτΕ που έκρινε ότι είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη η δυνατότητα μονομερούς προσφυγής στον Οργανισμό Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ). Το επικαιροποιημένο μνημόνιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία μηχανισμού αντιπροσωπευτικότητας των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων. Ηδη, υπάρχουν διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους και το υπουργείο Οικονομικών, ενώ έχει ζητηθεί και η βοήθεια του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας (ILO), ώστε να βρεθεί ο τρόπος διακρίβωσης του αριθμού των επιχειρήσεων που ανήκουν σε κάθε κλάδο αλλά και του αριθμού των εργαζομένων που απασχολούν. Σε δικηγορικό γραφείο έχει ανατεθεί, από τις αρχές του χρόνου, και η κωδικοποίηση της εργατικής νομοθεσίας, αλλά η έγκριση του έργου θα γίνει από ειδική αναθεωρητική επιτροπή που θα συγκροτηθεί στο υπουργείο.Στον τομέα των συντάξεων, τα «αγκάθια» αφορούν την έκδοση του συνόλου των εκκρεμών αιτήσεων συνταξιοδότησης έως τον Ιούλιο, με βασικό παραδοτέο την έκδοση όλων των αιτήσεων για κύρια σύνταξη που υποβλήθηκαν έως το τέλος του 2016 (περίπου 23.200 αιτήσεις) καθώς και το 30% των  αιτήσεων που υποβλήθηκαν στον ΕΦΚΑ το 2017 (συνολικά 68.250). Οσο για τις επικουρικές, το μνημόνιο ορίζει ότι έως τον Απρίλιο θα πρέπει το ΕΤΕΑΕΠ να έχει προχωρήσει στην έκδοση τουλάχιστον 13.800 συντάξεων, στόχος που θεωρείται ήδη σχεδόν αδύνατον να επιτευχθεί.Let's block ads! (Why?)

Αποψη: Προστατευτισμός και ανταγωνιστικότητα

Μ​​ία από τις σημαντικότερες πτυχές της παγκοσμιοποίησης σχετίζεται με την ελεύθερη διακίνηση αγαθών και υπηρεσιών. Τεχνολογικά αυτό πλέον είναι σαφώς ευκολότερο σε σχέση με το παρελθόν, αλλά ο κυριότερος παράγοντας που επηρεάζει την ελεύθερη διακίνηση των αγαθών είναι η σταδιακή άρση της αντίληψης του προστατευτισμού στο διεθνές εμπόριο. Απτή έκφραση του προστατευτισμού ήταν και παραμένει η δασμολογική πολιτική που καθιστά τα εισαγόμενα αγαθά λιγότερο ανταγωνιστικά υπέρ των εγχώριων.Η ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) το 1995 ως συνέχεια της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (GATT) έχει αμβλύνει σταδιακά τις πολιτικές προστατευτισμού των κρατών με στόχο τη διευκόλυνση –μεταξύ των άλλων– του παγκοσμίου εμπορίου προς όφελος της διεθνούς κοινότητας. Η ένταξη στον ΠΟΕ συνεπάγεται υποχρεώσεις βάσει των οποίων η δυνατότητα δασμολογικών ή άλλων παρεμβατισμών μειώνεται, αλλά δεν εκλείπει εντελώς, με συνέπεια να οικοδομείται σε κάθε περίπτωση μια αρχιτεκτονική που υπόκειται σε σαφείς ρυθμιστικούς κανόνες.Η άρση της λογικής του προστατευτισμού διακρίνεται από θετικές και αρνητικές συνέπειες για τα οικονομικά συμφέροντα των κρατών. Σε τοπικό επίπεδο υπάρχουν συχνά αρνητικές συνέπειες στην απασχόληση ειδικά σε κλάδους της οικονομίας όπου δεν έχουν υπάρξει επενδύσεις με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας, τη μείωση του κόστους και την ανάπτυξη των προϊόντων. Σε εθνικό επίπεδο, όμως, τα οφέλη ειδικά για τις αναπτυσσόμενες οικονομίες είναι σαφώς περισσότερα, αφού αφενός προσφέρεται η δυνατότητα πρόσβασης σε αγορές μεγαλύτερου μεγέθους και αφετέρου προκαλούνται άμεσα πιέσεις που εξαναγκάζουν τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν νέα πρότυπα λειτουργίας καθιστάμενες πιο ανταγωνιστικές. Οι κυριότερες όμως συνέπειες της άμβλυνσης του προστατευτισμού είναι η μείωση του κόστους, η βελτίωση της ποιότητας και η διαφοροποίηση στα αγαθά που τίθενται διαθέσιμα για τους καταναλωτές με μειωμένο εισόδημα. Αυτό διαπιστώθηκε ιδιαίτερα στην Ελλάδα μετά την πλήρη ένταξή μας στην ΕΟΚ το 1981.Ο προστατευτισμός στο διεθνές εμπόριο δεν συνδέεται βέβαια αποκλειστικά με τη δασμολογική πολιτική ή τις τελωνειακές διατυπώσεις. Πολύ συχνά η νομισματική πολιτική είναι συγκεκαλυμμένη έκφραση προστατευτισμού, κάτι που έχει αναδειχθεί ιδιαίτερα ανάμεσα στις ΗΠΑ και στην Κίνα μετά την ένταξη της τελευταίας στον ΠΟΕ το 2001. Συνεπώς, ο προστατευτισμός είναι στρατηγική στο πλαίσιο του διεθνούς ανταγωνισμού, ο οποίος εκπορεύεται από πολύ διαφορετικές μεταξύ τους αφετηρίες όπως οικονομικές, πολιτικές, ιδεολογικές ή ακόμη και θρησκευτικές. Η μείωση του προστατευτισμού πάντως διευκολύνει τη μείωση των ένοπλων συγκρούσεων, κάτι που προωθεί τις συνθήκες ευημερίας των εθνών.Η Ε.Ε. προειδοποίησε πρόσφατα τις ΗΠΑ για το ενδεχόμενο αντίδρασης μέσω κυρώσεων εξαιτίας της ανάπτυξης προστατευτικών πολιτικών τους μέσω θέσπισης δασμών με την αιτιολογία υιοθέτησης αθέμιτων πρακτικών τύπου dumping. Παράδειγμα τέτοιας πολιτικής είναι η απόφαση για τους ηλιακούς συλλέκτες ευρωπαϊκής προελεύσεως, ενώ η Ε.Ε. αντιμετωπίζει την ενδεχόμενη απειλή αντίστοιχης αντιμετώπισης προϊόντων αλουμινίου και χάλυβα. Την ίδια στιγμή, η Κίνα αντιμετωπίζεται συχνά ως χώρα που υιοθετεί πρακτικές dumping στο εξαγωγικό της εμπόριο, ενώ υιοθετεί πολιτικές προστατευτισμού που αντίκεινται στους κανόνες του ΠΟΕ όπως καταφάνηκε πριν από 3 χρόνια σε μια περίπτωση που εκδικάστηκε στο πλαίσιο του ΠΟΕ, δικαιώνοντας την Ε.Ε. Τέλος, η Τουρκία ανήκει στις κατεξοχήν χώρες που συστηματικά αξιοποιεί αυτές τις πρακτικές εις όφελος των εγχώριων επιχειρήσεών της ακόμη και κατά των συμφερόντων χωρών με τις οποίες έχει ειδικό καθεστώς τελωνειακής συνδέσεως και υπερεθνικών οργανισμών των οποίων διεκδικεί πλήρη ένταξη όπως η Ε.Ε. Φυσικά η συζήτηση για τη συμφωνία ελεύθερης ζώνης εμπορίου μεταξύ Βορείου Αμερικής και Ε.Ε. (TAFTA) έχει τεθεί σε αδράνεια χωρίς αξιόλογες προοπτικές.Ο ελληνικός πρωτογενής και δευτερογενής τομέας παραγωγής διαθέτει μια ευρεία ασπίδα προστασίας στο πλαίσιο αυτού του ιδιότυπου διεθνούς ανταγωνισμού που είναι η πλήρης τελωνειακή ένωση της Ε.Ε. είτε σε ρυθμιστικό είτε σε νομισματικό πλαίσιο. Η ελληνική οικονομία, με εξαίρεση την κλωστοϋφαντουργία, και αυτό για συγκεκριμένους λόγους, δεν διαθέτει προϊόντα τα οποία επλήγησαν σημαντικά από τη μείωση του προστατευτισμού, ενώ όσον αφορά τα αγροτικά προϊόντα η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) έθεσε σημαντικό περιθώριο προσαρμογής σε ένα νέο περιβάλλον. Η ανάπτυξη δε του τομέα παροχής υπηρεσιών λιανικής στηρίχθηκε ακριβώς σε αυτή την άμβλυνση του προστατευτισμού που οδήγησε στη μείωση του κόστους των εισαγόμενων αγαθών, ενώ κατέστησε την εξαγωγή εγχώριων προϊόντων ευχερέστερη.*Ο κ. Π. Λώλος είναι μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Παραγωγής – Συμβούλιο Βιομηχανιών για την Ανάπτυξη.Let's block ads! (Why?)

Γιατί τρομάζει τις αγορές η επιστροφή του «φαντάσματος» του πληθωρισμού

Από την έντυπη έκδοσηΤο φάντασμα του πληθωρισμού επέστρεψε και τρομάζει τις αγορές. Έπειτα από μία σχεδόν δεκαετία μη συμβατικών μέτρων χαλάρωσης και διοχέτευσης ρευστότητας σχεδόν 13 τρισ. δολαρίων από τις μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες, η ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας έχει επιστρέψει σε επίπεδα προ κρίσης και για πρώτη φορά και ο πληθωρισμός επιταχύνεται, πλησιάζοντας κοντά στον στόχο των νομισματικών αρχών. Οι παραπάνω συνθήκες προοιωνίζονται τέλος στην εποχή του φθηνού χρήματος και, ενδεχομένως, πιο επιθετικές κινήσεις από την πλευρά των κεντρικών τραπεζών.Είναι όμως δικαιολογημένοι οι φόβοι των επενδυτών; Είναι, πράγματι, τόσο μεγάλη η άνοδος του πληθωρισμού που να προαναγγέλλει μια νέα εποχή υψηλών επιτοκίων στον ανεπτυγμένο κόσμο; Στην Αμερική, η Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα (Φέντεραλ Ριζέρβ) κινείται ήδη προς αυτήν την κατεύθυνση.Στην Ευρωζώνη, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προετοιμάζεται για τίτλους τέλους στην ποσοτική χαλάρωση, έχει όμως επανειλημμένως τονίσει ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν χαμηλά για μεγάλο διάστημα. Και στην Ιαπωνία, μπορεί οι συντονισμένες προσπάθειες κυβέρνησης και νομισματικών αρχών να έχουν νικήσει το «τέρας» του αποπληθωρισμού, αργεί όμως ακόμη η εποχή της επαναφοράς των επιτοκίων.Στις ΗΠΑ, το ΑΕΠ αναπτύχθηκε 2,6% τους τρεις τελευταίους μήνες του 2017 και για το 2018 οι προοπτικές είναι ακόμη πιο λαμπρές, χάρη στην ώθηση από τα δημοσιονομικά μέτρα της κυβέρνησης Τραμπ -με φοροελαφρύνσεις 1,5 τρισ. δολαρίων και αυξήσεις δαπανών κατά 300 δισ. δολάρια.Με την αμερικανική οικονομία να πατάει «γκάζι», συν την άνοδο των ενεργειακών τιμών, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για ταχύτερη αύξηση των τιμών καταναλωτή. Ο υψηλός πληθωρισμός -όπως έδειξαν και τα τελευταία στοιχεία για αύξηση 2,1% των τιμών καταναλωτή στις ΗΠΑ τον Ιανουάριο- προοιωνίζεται περισσότερες και πιο επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων από τη Fed.Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η οικονομία της Ευρωζώνης αναπτύσσεται με τους ταχύτερους ρυθμούς δεκαετίας, ενώ στη Γερμανία -τη μεγαλύτερη οικονομία της «οικογένειας» του ευρώ- ο νέος κυβερνητικός συνασπισμός προετοιμάζεται για αύξηση των κρατικών δαπανών.Η εύρωστη ανάπτυξη και οι προβλέψεις για άνοδο του πληθωρισμού στο 1,5% φέτος και στο 1,7% το 2019, προσεγγίζοντας τον στόχο 2%, εντείνουν τις πιέσεις προς την ΕΚΤ για στροφή προς την ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής και, σε επόμενο στάδιο, αύξηση του κόστους δανεισμού.Ιστορική αναδρομήΑς ανατρέξουμε στις συνθήκες που επικρατούσαν προ της πιστωτικής κρίσης και κυρίως στα επίπεδα του πληθωρισμού και επιτοκίων στις μεγάλες οικονομίες.Στην Αμερική, η Φέντεραλ Ριζέρβ προτιμά να διατηρεί το βασικό επιτόκιο (fed funds rate) μεταξύ 2% και 5%, κρίνοντας ότι είναι το κατάλληλο εύρος για υγιείς οικονομικές συνθήκες, δηλαδή όταν το ΑΕΠ αναπτύσσεται με ρυθμούς 2%-3% ετησίως και οι τιμές καταναλωτή αυξάνονται κοντά στον στόχο 2% της Fed. Έναν χρόνο πριν από την έναρξη της πιστωτικής κρίσης, το 2006, η αμερικανική οικονομία «έτρεχε» με ταχύτητα 2,7% και ο πληθωρισμός ήταν στο 3,2%, πάνω από τον στόχο. Εκείνη η χρονιά, η Fed είχε προβεί σε τέσσερις αυξήσεις επιτοκίων από 25 μονάδες βάσης, ώστε να αποθερμάνει τη φούσκα στην κτηματαγορά. Τον Ιανουάριο αύξησε το επιτόκιο στο 4,5% από 4,25%.Ακολούθησαν αυξήσεις τον Μάρτιο, τον Μάιο και τον Ιούνιο, με το επιτόκιο στο 5,25%. Το 2007, όταν άρχισαν να γίνονται ορατά τα πρώτα σημάδια της κρίσης, με κατρακύλα στις τιμές κατοικιών και άνοδο του διατραπεζικού επιτοκίου Libor -σε μια ένδειξη πιστωτικής ασφυξίας-, η Fed παρενέβη μειώνοντας μέσα σε έναν χρόνο τα επιτόκια κατά 100 μονάδες βάσης, επαναφέροντάς τα στο 4,25%. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα ακολούθησε τακτική χαλάρωσης, παρότι ο πληθωρισμός είχε ξεπεράσει το 3% και η οικονομία είχε κατεβάσει ταχύτητα στο 1,8%.Την επόμενη χρονιά, που σημαδεύθηκε με την κατάρρευση της Lehman Brothers και την κορύφωση της πιστωτικής κρίσης, η Fed μείωσε το κόστος δανεισμού σχεδόν στο μηδέν (0,25%) στη δέκατη επιτοκιακή μείωση μέσα σε λιγότερους από 12 μήνες και σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.Η οικονομία εισήλθε σε ύφεση και αποπληθωρισμό, με αρνητική πορεία των τιμών καταναλωτή. Η Fed διατήρησε τα επιτόκια σε ιστορικό ναδίρ έως και τον Δεκέμβριο του 2015, εγκαινιάζοντας τότε νέο κύκλο αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής, με αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, στο 0,5%.Ακολούθησε μία ακόμη τον Δεκέμβριο του 2016 κατά 25 μονάδες βάσης και τρεις στη διάρκεια του 2017, με το βασικό επιτόκιο στις ΗΠΑ να ανέρχεται πλέον στο 1,5% και τον πληθωρισμό στο 2,1%, με πρόβλεψη για άνοδο στο 2,6% το 2019.Η ίδια η Fed έχει σηματοδοτήσει τρεις τουλάχιστον αυξήσεις κατά 25 μονάδες βάσης φέτος. Εφόσον πραγματοποιηθούν, το επίσημο επιτόκιο στις ΗΠΑ θα ανέλθει στο 2,25%.Στην Ευρώπη, οι κεντρικές τράπεζες οδεύουν στον δρόμο που χάραξε η Fed, αλλά με πολύ πιο αργούς ρυθμούς.Στη διετία πριν από την κορύφωση της κρίσης, ο πληθωρισμός στη Ζώνη του Ευρώ ξεπερνούσε τον στόχο 2% της ΕΚΤ και το βασικό επιτόκιο (refinancing rate) ήταν το 2006 στο 4,25%. Τον Οκτώβριο του 2008 η ΕΚΤ συμμετείχε με τις υπόλοιπες μεγάλες κεντρικές τράπεζες στις συντονισμένες προσπάθειες στήριξης της οικονομίας και του χρηματοπιστωτικού συστήματος, μειώνοντας το επιτόκιο κατά 50 μονάδες βάσης, στο 3,75%.Τα επόμενα χρόνια ακολούθησαν διαδοχικές μειώσεις, καθώς η Ευρωζώνη βυθιζόταν στην κρίση χρέους και ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός από 3,30% το 2008 έφθασε το 0% το 2015, ενώ τους τρεις πρώτους μήνες και τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς οι τιμές καταναλωτή είχαν αρνητικά πρόσημα (-0,6, -0,3, -0,1 και -0,1 αντιστοίχως). Μεσούσης της κρίσης χρέους και με ορατό τον κίνδυνο του αποπληθωρισμού, η ΕΚΤ μηδένισε το βασικό επιτόκιο (στη συνεδρίαση Μαρτίου 2016), ενώ τον Μάρτιο του 2015 εγκαινίασε το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.Έκτοτε, το κόστος δανεισμού στη Ζώνη του Ευρώ παραμένει μηδενικό.Η οικονομία έχει γυρίσει σελίδα, με ρυθμούς ανάπτυξης 2,4% το 2017, ενώ για φέτος η ΕΚΤ αναμένει ανάπτυξη 2,3% και 1,9% για το 2019. Παρά την ισχυρή ανάπτυξη, ο πληθωρισμός αναμένεται στο 1,4% φέτος, απέχοντας σημαντικά από τον στόχο 2% της κεντρικής τράπεζας.Για το προσεχές διάστημα, οι αναλυτές δεν προβλέπουν μεταβολές στο βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ. Εξάλλου, ο ίδιος ο πρόεδρος Ντράγκι, στη συνεδρίαση του Ιανουαρίου, επανέλαβε ότι η ΕΚΤ θα διατηρήσει τα μέτρα στήριξης για όσον καιρό χρειάζεται, τονίζοντας ότι «είναι πολύ ελάχιστες οι πιθανότητες» για κάποια επιτοκιακή κίνηση εντός του έτους.Τα διδάγματα δύο δεκαετιών αποπληθωρισμού στην ΙαπωνίαΧαρακτηριστικό παράδειγμα αποπληθωρισμού είναι η Ιαπωνία, η οποία, αφού πέρασε δύο μεγάλες περιόδους ύφεσης στη διάρκεια των τελευταίων 50 ετών (την πετρελαϊκή κρίση του 1973 και το χρηματιστηριακό κραχ που πυροδοτήθηκε από την έκρηξη της φούσκας στο real estate τη δεκαετία του ‘90), επέδειξε αντοχές στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-09.Η ιαπωνική οικονομία πλήττεται εδώ και δύο δεκαετίες από αποπληθωρισμό, με χαρακτηριστικό την κλιμακούμενη μείωση των τιμών, που υπονομεύει τα εταιρικά έσοδα, αφού εμποδίζει τις επιχειρήσεις να αυξήσουν τους μισθούς και να επενδύσουν σε νέα προγράμματα, τη γήρανση του πληθυσμού (έως το 2020 υπολογίζεται ότι η χώρα θα χάνει 600.000 κατοίκους) και το υπερβολικά μεγάλο δημόσιο χρέος, που αναλογικά είναι το χειρότερο μεταξύ των πλέον ανεπτυγμένων χωρών του πλανήτη με την αναλογία χρέους/ΑΕΠ στο 220%.Στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας ο πληθωρισμός παρέμεινε σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, πολύ πιο κάτω από τον στόχο 2% της ιαπωνικής κεντρικής τράπεζας, με εξαίρεση το 2014 όταν άγγιξε ετήσιο μέσο όρο 2,7%, υψηλό τριών δεκαετιών, εξέλιξη που πυροδοτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από την απόφαση της ιαπωνικής κυβέρνησης να αυξήσει τον φόρο κατανάλωσης.Η φορολογική αυτή αύξηση θεωρήθηκε άκρως αναγκαία για τη συρρίκνωση του τεράστιου ιαπωνικού χρέους, ενώ την ίδια στιγμή η κυβέρνηση έκρινε απαραίτητο ότι για να συγκρατηθεί η αύξηση του χρέους θα έπρεπε να τονωθούν οι δαπάνες.Για τον λόγο αυτό και η κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας αποφάσισε να μειώσει το επιτόκιό της σε αρνητικό επίπεδο, ούτως ώστε να ευνοήσει την κατανάλωση.Το 2007, όταν ξέσπασε η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση, ο πληθωρισμός στην Ιαπωνία κυμαινόταν στο χαμηλό μέσο όρο του 0,06% με το βασικό επιτόκιο της κεντρικής τράπεζας της χώρας στο 0,500%, αφού είχε αυξηθεί από το 0,250% που ήταν τον Ιούλιο του 2006. Από τον Μάρτιο του 2001 έως το Φεβρουάριο του 2007 το βασικό επιτόκιο αυξήθηκε από το μηδέν στο 0,500%, σε μία προσπάθεια να τονωθούν οι καταναλωτικές δαπάνες. Ο χαμηλός πληθωρισμός ανάγκασε την κεντρική τράπεζα να μειώσει το επιτόκιο ξανά στο 0,300% στις αρχές του 2008, για να προβεί σε ακόμη μία μείωση στα τέλη του ιδίου έτους, διαμορφώνοντάς το στο 0,100%, σε μία ύστατη προσπάθεια να αντιμετωπιστεί και ο αντίκτυπος από τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση.Το 2009 ο πληθωρισμός επέστρεψε σε αρνητικό έδαφος, με μέσο όρο -1,34%, παραμένοντας κάτω από το μηδέν έως το 2012.Τον Οκτώβριο του 2010 η κεντρική τράπεζα μείωσε εκ νέου το επιτόκιο αυτή τη φορά σε μηδενικό έδαφος, όπου και παρέμεινε στο σημείο αυτό έως τον Φεβρουάριο του 2016. Τότε, η κεντρική τράπεζα προέβη στην απρόσμενη κίνηση να υιοθετήσει αρνητικό επιτόκιο, στο -0,100%, σε μία προσπάθεια να τονώσει τον δανεισμό και τις επενδύσεις, επίπεδο στο οποίο παραμένει έως σήμερα και αναμένεται να διατηρηθεί έως τα τέλη του 2019.Με δεδομένο όμως ότι ο πληθωρισμός, παρά τις επιτοκιακές μειώσεις, παρέμεινε εξασθενημένος (στο 0,80% το 2015, στο -0,12% το 2016 και στο 0,47% πέρυσι), η κεντρική τράπεζα συνέχισε τα μέτρα νομισματικής στήριξης που εισήγαγε για πρώτη φορά το 2013 στο πλαίσιο της πολιτικής Αμπενόμικς, όπως χαρακτηριστικά ονομάστηκε από τον Ιάπωνα πρωθυπουργό Σίντζο Άμπε.Υπό τον διοικητή Χαρουχίκο Κουρόντα, η κεντρική τράπεζα προέβη σε έναν πρώτο γύρο ποσοτικής χαλάρωσης το 2013, που διπλασίασε τον ισολογισμό της.Τρία χρόνια αργότερα προχώρησε σε δεύτερο γύρο, με ανοικτή ημερομηνία, με ετήσιες αγορές αξίας 660 δισ. δολαρίων με την προοπτική να συνεχιστεί έως ότου ο πληθωρισμός φθάσει τον στόχο 2% της κεντρικής τράπεζας.Το εύρος των μέτρων αυτών είναι άνευ προηγουμένου: η αξία του ενεργητικού που βρίσκεται στα «χέρια» της κεντρικής τράπεζας της Ιαπωνίας έχει υπερβεί το 70% του ιαπωνικού ΑΕΠ, τη στιγμή που η αναλογία αυτή στην αμερικανική Φέντεραλ Ριζέρβ και στην ΕΚΤ της Ευρωζώνης είναι μικρότερη του 25%.Των Αγγελικής Κοτσοβού και Έφης ΤριήρηLet's block ads! (Why?)