Author Archives:

Γρήγορος «θάνατος» για το 29% των επιχειρήσεων μέσα στην κρίση

Τρεις στις δέκα επιχειρήσεις που γεννήθηκαν μέσα στην κρίση «πέθαναν» επίσης μέσα στην κρίση. Το στοιχείο αυτό προκύπτει από την επεξεργασία των δεδομένων της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), στην οποία προέβησαν οι ερευνητές του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) για τις ανάγκες της μελέτης «Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα, 2010-2018».Μάλιστα, ο βαθμός θνησιμότητας σε κάποιες συγκεκριμένες νομικές μορφές επιχειρήσεων ήταν ακόμη υψηλότερος την περίοδο 2009- 2018, πλησιάζοντας το 40%. Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοιχεία της μελέτης, το 29,05% του συνόλου των επιχειρήσεων όλων των νομικών μορφών που ιδρύθηκαν το διάστημα από το 2009, όταν δηλαδή η κρίση χτυπούσε την πόρτα της Ελλάδας και η χώρα ήταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, έως το 2018, χρονιά εξόδου από το μνημόνιο, σταμάτησε να λειτουργεί. Τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας παρουσιάζουν οι ομόρρυθμες εταιρείες (39%), οι ετερόρρυθμες (32,64%) και οι ατομικές επιχειρήσεις (29,83%). Το μικρότερο ποσοστό θνησιμότητας από την άλλη καταγράφεται στις ιδιωτικές κεφαλαιουχικές εταιρείες (8,61%) και στις ανώνυμες εταιρείες (12,76%). Μεγάλο, επίσης, ήταν το ποσοστό των εταιρειών περιορισμένης ευθύνης (ΕΠΕ) που άνοιξαν και έκλεισαν την περίοδο 2009- 2018 (29,62%).  Τα παραπάνω στοιχεία δείχνουν, αν μη τι άλλο, ότι η επιχειρηματικότητα που αναπτύχθηκε στα χρόνια της κρίσης ήταν σε μεγάλο βαθμό επιχειρηματικότητα ανάγκης, μια προσπάθεια των ιδιοκτητών των επιχειρήσεων αυτών να βρουν διέξοδο από την ανεργία. Η απουσία πραγματικού επιχειρηματικού οράματος και πολύ συχνά η έλλειψη των απαιτούμενων κεφαλαίων οδήγησε στον γρήγορο «θάνατο» πολλών εγχειρημάτων αυτού του τύπου. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι ο βαθμός θνησιμότητας των ανωνύμων εταιρειών, –εταιρειών που συνήθως οι ιδρυτές και μέτοχοί τους διαβλέπουν πράγματι επιχειρηματική ευκαιρία– είναι πολύ χαμηλότερος.   Τα μεγάλα ποσοστά θνησιμότητας των ΕΠΕ, Ο.Ε., Ε.Ε. και ατομικών επιχειρήσεων συνδέονται επίσης με δύο άλλες εξελίξεις που έλαβαν χώρα στη διάρκεια της κρίσης. Αρκετές ΕΠΕ, Ο.Ε. και Ε.Ε. έκλεισαν μεν, συνέχισαν δε την επιχειρηματική τους δραστηριότητα υπό άλλη νομική μορφή, κατά βάση υπό τη μορφή της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας (ΙΚΕ) που θεσπίστηκε το 2012 με τον νόμο 4072/2012.  Η εταιρεία του ενός ευρώ, όπως επικράτησε να λέγεται, καθώς δεν απαιτεί ελάχιστο εταιρικό κεφάλαιο κατά την έναρξή της, είναι πλέον η πιο δημοφιλής νομική μορφή και στην ουσία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις που έγιναν την περίοδο της κρίσης. Το φαινόμενο της μετατροπής σε ΙΚΕ είναι πιο έντονο στην περίπτωση των ΕΠΕ, με τα στοιχεία να δείχνουν την εμφάνιση αρνητικού ισοζυγίου των ΕΠΕ (δηλαδή περισσότερες διαγραφές επιχειρήσεων από εγγραφές) από το 2013 κι έπειτα. Στην περίπτωση των ατομικών επιχειρήσεων το φαινόμενο σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό, όπως αναφέρεται και στη μελέτη, με το γεγονός ότι αρκετοί από τους ιδιοκτήτες τους υπό το βάρος των εξαιρετικά υψηλών ασφαλιστικών εισφορών –ειδικά από το 2016 και έπειτα– προχώρησαν σε διακοπή της λειτουργίας της επιχείρησης. Μεγάλο μέρος, βεβαίως, όπως έχει επισημάνει κατά καιρούς και η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ), αυτών που είχαν ατομική επιχείρηση και την κλείνουν, συνεχίζουν στην πραγματικότητα την επαγγελματική τους δραστηριότητα, αλλά αυτή πλέον βρίσκεται στο φάσμα της «μαύρης» εργασίας. Το εμπόριο δεν είναι πλέον δημοφιλές  Το 2009, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ που περιλαμβάνονται στη μελέτη του ΚΕΠΕ για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, είχαν ιδρυθεί 20.637 νέες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνταν στον κλάδο του χονδρεμπορίου και του λιανεμπορίου. Το 2017, τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν πλήρη στοιχεία, ο αριθμός νέων επιχειρήσεων στον κλάδο του εμπορίου ήταν πλέον μόλις 12.141, ο μικρότερος στην περίοδο 2009-2017. Ο μέσος ετήσιος ρυθμός μείωσης των επιχειρήσεων που εισέρχονταν στον κλάδο του εμπορίου ήταν 6,42%. Ο κλάδος των επαγγελματικών, επιστημονικών και τεχνικών δραστηριοτήτων είναι ο δεύτερος σε δημιουργία νέων επιχειρήσεων κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Βεβαίως και σε αυτόν τον κλάδο καταγράφεται μέση ετήσια πτώση της τάξης του 6%. Το 2009 οι νέες επιχειρήσεις στον κλάδο αυτό ήταν 12.216, για να υποχωρήσουν το 2017 σε 7.456. Πάντως, το δεκάμηνο Ιανουαρίου - Οκτωβρίου 2018 ήταν ήδη περισσότερες από το δωδεκάμηνο του 2018 και συγκεκριμένα 7.926. Η ενίσχυση του τουρισμού κατά τη διάρκεια της κρίσης διατήρησε σχετικά σταθερό τον αριθμό νέων επιχειρήσεων στον κλάδο των υπηρεσιών διαμονής και εστίασης. Το 2009, οι επιχειρήσεις που εισήλθαν στον κλάδο ήταν 9.058, παρουσιάζοντας μάλιστα υψηλότερες επιδόσεις τα έτη 2010 και 2013 (10.281 και 10.230 αντιστοίχως). Το 2017 οι νέες επιχειρήσεις που εισήλθαν στον κλάδο ανέρχονταν σε 8.310. Η μεταποίηση από την άλλη είναι ένας κλάδος που το 2017 είχε περισσότερες νέες επιχειρήσεις από ό,τι το 2009, στοιχείο αρκετά αισιόδοξο για τη βιωσιμότητα των θέσεων εργασίας. Ειδικότερα, το 2009 είχαν συσταθεί 2.666 νέες επιχειρήσεις του μεταποιητικού κλάδου, ενώ το 2017 ήταν ελαφρώς περισσότερες, 2.764. Let's block ads! (Why?)

Ασαφή τα σχέδια του υπ. Υποδομών, εκτιμούν οι κατασκευαστές

Για τον ΒΟΑΚ το υπουργείο Υποδομών σχεδιάζει να ακυρώσει τον διαγωνισμό, ακριβώς επειδή η διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου απαιτεί αρκετά χρόνια ωρίμανσης. Προβληματισμό έχουν προκαλέσει στις κατασκευαστικές εταιρείες οι μέχρι σήμερα χειρισμοί του νέου υπ. Υποδομών, αναφορικά με επιμέρους έργα που βρίσκονται στο στάδιο της διαγωνιστικής διαδικασίας. Αιτία είναι το γεγονός ότι, όπως τουλάχιστον φαίνεται μέχρι στιγμής, ακολουθείται μια πολιτική «δύο μέτρων και δύο σταθμών». Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται μια ασάφεια αναφορικά με τη στρατηγική που προτίθεται να ακολουθήσει το υπ. Υποδομών για τα έργα που βρίσκονται στο στάδιο του σχεδιασμού, ή ακόμα και της υλοποίησης. Για παράδειγμα, προ ημερών, ο υπ. Υποδομών Κώστας Καραμανλής αναγνώρισε τη σημασία του οδικού άξονα Καλαμάτας-Ριζόμυλου-Πύλου-Μεθώνης, σε σχετική συνάντηση που είχε με τον δήμαρχο Πύλου-Νέστορος κ. Δημήτρη Καφαντάρη και τον πρόεδρο της Ενωσης Ξενοδόχων Μεσσηνίας κ. Δημήτρη Καραλή, παρουσία και του γεν. γραμματέα Υποδομών κ. Γ. Καραγιάννη.  Στο πλαίσιο της συνάντησης ο κ. Καραμανλής παρείχε τη διαβεβαίωση τήρησης του χρονοδιαγράμματος που προβλέπεται, χωρίς καμία απόκλιση, πράγμα που αναγνωρίστηκε και από τους παριστάμενους υπηρεσιακούς παράγοντες. Υπενθυμίζεται ότι για το συγκεκριμένο έργο, αξίας της τάξεως των 312 εκατ. ευρώ, έχουν καταθέσει προσφορές πέντε σχήματα. Πρόκειται για τις Αβαξ, Ακτωρ Παραχωρήσεις, Intrakat, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και την κοινοπραξία Acciona Concesiones - Μυτιληναίος. Ωστόσο, οι εταιρείες που συμμετέχουν στον σχετικό διαγωνισμό γνωρίζουν ότι η μέθοδος που έχει προκριθεί είναι εκείνη του ανταγωνιστικού διαλόγου με τη μορφή ΣΔΙΤ, κάτι που σημαίνει ότι θα κληθούν οι ίδιες να προτείνουν τη βέλτιστη χάραξη του έργου. Στην ουσία ο ανταγωνιστικός διάλογος επιτρέπει την προκήρυξη έργων τα οποία δεν έχουν «ωριμάσει» σε επίπεδο μελετών. Αφορά μια διαδικασία τριών σταδίων, η οποία κατά κανόνα απαιτεί πάνω από τέσσερα χρόνια έως ότου ολοκληρωθεί και υπάρξει ανάδοχος. Επιτρέπει, όμως, στον εκάστοτε υπουργό να δηλώνει ότι δημοπρατεί μεγάλα έργα, ακόμα κι αν είναι άγνωστο το πότε θα ξεκινήσουν να υλοποιούνται. Πρόκειται, όμως, ακριβώς για το ίδιο μοντέλο που έχει επιλεγεί και στην περίπτωση του Βόρειου Οδικού Αξονα Κρήτης, όπου ο κ. Καραμανλής σχεδιάζει να ακυρώσει τον διαγωνισμό, ακριβώς επειδή η διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου απαιτεί αρκετά χρόνια ωρίμανσης, με τους ιδιώτες να αναλαμβάνουν ουσιαστικά τον σχεδιασμό της χάραξης κι άλλων τεχνικών τμημάτων του έργου. Εν ολίγοις, ενώ στην πρώτη περίπτωση η βούληση του υπ. Υποδομών είναι θετική, στη δεύτερη εμφανίζεται ως εκ διαμέτρου αντίθετη, γεννώντας ερωτήματα στις συμμετέχουσες εταιρείες. Για το ζήτημα του ΒΟΑΚ, μάλιστα, κατατέθηκαν  πριν από λίγες ημέρες και ερωτήσεις στη Βουλή από τους βουλευτές του Κινήματος Αλλαγής, κ. Βασίλη Κεγκέρογλου και Χρήστο Γκόκα. Οπως ανέφεραν, «το υπουργείο Υποδομών, ροκάνισε τα τέσσερα τελευταία χρόνια χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα και δεν δημοπρατήθηκε κανένα νέο τμήμα του ΒΟΑΚ. Αντίθετα, ακυρώθηκε το δημοπρατημένο και έτοιμο για ανάθεση τμήμα Πάνορμος-Εξάντης».Let's block ads! (Why?)

Υποβολείο

Προφητεύω νέα ιατρική ειδικότητα: l Σβερκογιατρός – ή σβερκίατρος, επί το επιστημονικότερον. l Κύφωση σβέρκου l νέα άμεση απειλή για το ανθρώπινο είδος. l Οχι θανατηφόρα l -ίσως· διότι ποιος μπορεί να ξέρει στα σίγουρα τι φέρνει η χρόνια κατάσταση- l αλλά επιφέρουσα επώδυνη και ανήκεστη βλάβη. l Ζευγαράκι καθισμένο δίπλα δίπλα παρά θίν’ αλός, σε ερημική σχετικά παραλία, και το κεφάλι τους σκυμμένο μπροστά, μπαχανταλεύοντας καθένας (όχι τον άλλον, αλλά) το κινητό του. l Καφετέρια γεμάτη παρέες νεαρών, κοριτσιών τε και αγοριών, l αραδιασμένα όλα ολόγυρα από τραπεζάκια, l με τα μπουτάκια τους εκτεθειμένα και απλωμένα ραχατλίδικα στο χάδι ανέμων και οφθαλμών l («σαν το θηρίο που δεν τολμά ν’ αγγίξει») l και τα κεφαλάκια τους γερμένα να εποπτεύουν την ιδιωτεία ταχύρρυθμων δακτύλων επί κινητών. l Αλλά και σύμπας ο πληθυσμός, τουλάχιστον μέχρι μια κάποια ηλικία, με τα κινητά στο χέρι l ακόμα και μέσα στη θάλασσα - για «σέλφι» και για «κέφι». l «Το Μαύρο Κέφι», που έλεγε κάποτε για άλλα πράγματα ένας «άλλος» Λαζόπουλος. l Βουτηγμένοι στα βαλτονέρια του Διαδικτύου: l Μόνο οι Ελληνες εμπιστεύονται τα λεγόμενα «σόσιαλ μίντια» περισσότερο από τα παραδοσιακά ΜΜΕ (εφημερίδες, ράδια, τηλεοράσεις κ.λπ.) l σύμφωνα με πρόσφατη ευρωπαϊκή έρευνα που διενεργήθηκε σε 38 χώρες l και μας γνωστοποίησε η ΔιαΝΕΟσις. l Στις άλλες χώρες οι πολίτες τους ενημερώνονται από δυο τρεις ειδησεογραφικές πηγές – εμείς εδώ από πλείστες όσες l «πηγές» ή πληγές. l Και το οφθαλμοφανέστατον: Το 54% δεν ενημερώνεται καν. l Απού τίποτις. l Ντιπ καταντίπ. l Μαύρ’ είν’ η νύχτα στα βουνά. lΑλλά «άποψη»; Επί παντός. l Και «κάθετη» μάλιστα. l Οταν κάποτε l μετά κάνα μισό αιώνα l γίνουμε «κανονική χώρα», l με κανονικά κι όχι μπάστε σκύλοι αλέστε πανεπιστήμια l (και αυτό δεν αφορά μόνο τα του «ασύλου» -διότι εκειμέσα ποικίλοι σκύλοι ποικίλα αλέθουν, δεκαετίες τώρα, και δεν εννοώ μόνο τα κόμματα), l τότε ίσως βρεθούν έμφρονες δημόσιοι άνδρες και υπεύθυνοι πολιτικοί σχηματισμοί που θα ασχοληθούν και με την ουσία της παρεχόμενης εκπαίδευσης l -προγράμματα σπουδών, τρόπος και βαθμός εφαρμογής τους, επίπεδο και επαγγελματική υπευθυνότητα εκπαιδευτικού προσωπικού, αξιολόγηση και βελτίωσή του, και άλλα σχετικά. l Προς το παρόν, το ελάχιστο που θα περίμενε κανείς από μια νέα, σχετικά φιλόδοξη κυβέρνηση είναι να ασχοληθεί με το πώς l και κατά πόσο l διδάσκεται η ελληνική γλώσσα σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες l -γιατί όλες ευθύνονται για την άθλια γλωσσική κατάρτισή μας, που γίνεται όλο και αθλιότερη. l Αλλά ούτε αυτό διαφαίνεται στον ορίζοντα. l Και μετά όχι μισόν, αλλά ολόκληρο αιώνα ίσως υπάρξει κάποια νέα κυβέρνηση που θα θελήσει να σκεφτεί: l Για κάτσε ρε, τι γίνεται εδώ; l Είμαστε δεν είμαστε 10 εκατομμύρια ψυχές l (αν δεν έχουμε απομείνει οι μισοί έως τότε) l και διατηρούμε 23 πανεπιστήμια (εικοστρία!), l διασκορπισμένα μάλιστα σε 55 πόλεις και ραχούλες; l Αν δεν έχει «υλοποιηθεί» ώς τότε και το «σχέδιο» των συριζαίων για την ίδρυση άλλων 38 τμημάτων σε επιπλέον 6 πόλεις, l όπως μας άφησε παρακαταθήκη ο αλήστου Γαβρόγλου l -στη λύσσα τους για προεκλογικές πάσης φύσεως «παροχές» μεν, αλλά εξ όνυχος το «όραμα». l Η Ολλανδία, με αντίστοιχο πληθυσμό και ασυγκρίτως δυναμικότερη οικονομία, έχει μόνο 13 ΑΕΙ l -ένα δείγμα πώς έχουν τα πράγματα στον οργανωμένο κόσμο. l Εμείς εδώ ξεφτιλίσαμε το 2012-13 την προσπάθεια των δανειστών να μας επιβάλουν κάποιον εξορθολογισμό στην οργάνωση της ανώτατης εκπαίδευσης l -μ’ εκείνο το μίζερο «σχέδιο Αθηνά» l που το καταντήσαμε και φιάσκο «εφαρμόζοντάς» το. l Σε κάναν αιώνα βλέπουμε.Let's block ads! (Why?)

Γιατί πήρε τα βουνά

Όταν πάω για χαρτογράφηση στα νησιά, επιλέγω να είναι άνοιξη ή φθινόπωρο. Και είναι τόση η ομορφιά γύρω μου, που απορώ γιατί είμαι μόνος. Όταν πάω για χαρτογράφηση στα βουνά, επιλέγω να είναι καλοκαίρι. Και είναι πάλι τόση η ομορφιά γύρω μου, που αναρωτιέμαι πού είναι όλοι οι άλλοι. Στον δικό μου εσωτερικό «χάρτη» έχω σημαδέψει μια παραλία στο Αιγαίο που τη θεωρώ ως τον επίγειο παράδεισο. Πηγαίνω εκεί όσο πιο συχνά μπορώ, Απρίλιο, Μάιο, ως τα μέσα Ιουνίου, και μετά πάλι τον Οκτώβριο, κάποιες φορές και τον Νοέμβριο. Είμαι μόνος, είναι όλη δική μου. Τα νερά είναι ακόμα δροσερά, αλλά απολαμβάνω κολύμπι στα πιο κρυστάλλινα νερά, στην πιο γαλήνια θάλασσα. Στεγνώνω στον ήλιο χωρίς να καίγομαι, κοιμάμαι κάτω από τα αστέρια χωρίς να κρυώνω. Η ίδια αυτή παραλία τον Αύγουστο, είτε με την πολυκοσμία (τις λίγες καλές μέρες χωρίς άνεμο), είτε με το μελτέμι, είναι ένα εντελώς διαφορετικό τοπίο από αυτό που έχω λατρέψει. Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, η δική μου εσωτερική «πυξίδα» με οδηγεί στα βουνά, που εδώ στην Ελλάδα δεν απέχουν ποτέ πολύ από τη θάλασσα. Ταξιδεύω με τη μοτοσικλέτα μου στα γραφικά χωριά του Πάρνωνα με τις δροσερές πλατανοσκεπασμένες πλατείες του, και όποτε με τραβάει το μπλε κατηφορίζω μέχρι τις ακτές της Λακωνίας που κρύβουν δεκάδες ερημικές και δυσπρόσιτες παραλίες. Περπατάω στα μονοπάτια μέσα στα δάση με τις καστανιές και τις αγριόλευκες στο Πήλιο, και μετά την πεζοπορία καταλήγω αργά το απόγευμα σε κάποια παραλία προς τη μεριά του Αιγαίου, όταν έχει φύγει ο πολύς κόσμος. Εξερευνώ τα άγνωστα και ακόμη αχαρτογράφητα Ακαρνανικά Όρη με τις άγριες ορθοπλαγιές, τις αιωνόβιες βελανιδιές και τα αρχαία μονοπάτια που χρησιμοποιούν οι βοσκοί εδώ και αιώνες, και, πριν νυχτώσει, κατεβαίνω στη γειτονική Πάλαιρο που έχει όλα τα καλά του ελληνικού καλοκαιριού χωρίς την πολυκοσμία. Αλλά και η ορεινή ενδοχώρα έχει όλη τη δροσιά που αναζητάει κανείς το καλοκαίρι, ακόμα και χωρίς να υπάρχει κοντά η θάλασσα. Ο Κόζιακας, ο Σμόλικας, τα Άγραφα, τα βουνά της Ροδόπης είναι γεμάτα πηγές, καταρράκτες, ορεινές λίμνες, ποτάμια, σκιερά δάση. Έχουν όλη τη δροσιά και όλη την ομορφιά που μπορεί να ονειρευτεί κανείς, και ταυτόχρονα έχουν μοναδικά ιστορικά και αρχαιολογικά μνημεία, εξαιρετικά τοπικά προϊόντα και τοπική κουζίνα, φιλόξενους κατοίκους που δεν έχουν «διαβρωθεί» από το τουριστικό τσουνάμι που πλήττει την παραθαλάσσια τουριστική βιτρίνα της χώρας μας. Είναι πανέμορφοι τόποι που έχουν όλα όσα αναζητούν οι απαιτητικοί φυσιολάτρες, οι «ψαγμένοι» ταξιδιώτες.  Ορειβάτης, αναρριχητής, ποδηλάτης και δύτης· ορισμένες μόνο από τις ιδιότητες του Στέφανου Ψημένου. Το παράδειγμα του Τιρόλο Γιατί λοιπόν είμαι σχεδόν μόνος στα νησιά την άνοιξη και το φθινόπωρο, που είναι η καλύτερη εποχή τους, και σχεδόν μόνος στα βουνά το καλοκαίρι; Για ποιο λόγο 30 εκατομμύρια επισκέπτες από το εξωτερικό και σχεδόν όλοι οι Έλληνες στριμώχνονται ο ένας πάνω στον άλλον για δύο μόνο μήνες κάθε καλοκαίρι στις παραλίες, και όλους τους άλλους μήνες του χρόνου οι ταξιδιώτες ταξιδεύουν αλλού; Γιατί δεν έχουμε τουριστική περίοδο 12 μήνες τον χρόνο όπως, για παράδειγμα, το Τιρόλο στη βόρεια Ιταλία, μια περιοχή σχεδόν όσο η Πελοπόννησος, που δεν έχει ούτε θάλασσα ούτε μνημεία, κι όμως προσελκύει 35 εκατομμύρια επισκέπτες, περισσότερους από όσους όλη η Ελλάδα μαζί, με τη Σαντορίνη της και τη θάλασσά της και την Ακρόπολή της; Μετά από 30 χρόνια στους δρόμους, στα μονοπάτια, στα βουνά και στη θάλασσα, ως συγγραφέας ταξιδιωτικών οδηγών και χαρτογράφος, ως ορειβάτης, αναρριχητής, ποδηλάτης και δύτης, μετά από δεκάδες ταξίδια σε χώρες του εξωτερικού που έχουν πετύχει τον στόχο της πολύμηνης (ή και 12μηνης) τουριστικής σεζόν, ξέρω την απάντηση. Και είναι προφανής. Η Ελλάδα δεν έχει παρά ελάχιστα σηματοδοτημένα μονοπάτια, και από αυτά ελάχιστα έχουν πραγματικά καλή σηματοδότηση, ώστε να μη χάνεται ο πεζοπόρος. Το καλό παράδειγμα της Άνδρου, όπου το δίκτυο των σηματοδοτημένων μονοπατιών (έργο εθελοντών, παρακαλώ!) έχει δημιουργήσει τουριστικό ρεύμα στο νησί την άνοιξη και το φθινόπωρο, είναι χαρακτηριστικό. Αυτό θέλουν οι πεζοπόροι, και όχι μπογιατισμένα βράχια, πινακίδια καρφωμένα στα δέντρα, ή έργα βιτρίνας με εντυπωσιακές ενημερωτικές πινακίδες και καθόλου έργα ουσίας. Η Ελλάδα έχει αμέτρητες ορθοπλαγιές, αλλά σε ελάχιστες από αυτές έχουν οργανωθεί σωστά σχεδιασμένα αναρριχητικά πεδία. Το καλό παράδειγμα της Καλύμνου και του Λεωνιδίου δείχνουν τον δρόμο, κι αυτός είναι ο δρόμος που θα φέρει κόσμο (και χρήματα) σε εποχές και σε περιοχές της πατρίδας μας που μαραζώνουν στην αφάνεια. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια η αυτόνομη κατάδυση απαγορευόταν στην Ελλάδα, κι έτσι εκατομμύρια αυτοδύτες πήγαιναν (και συνεχίζουν να πηγαίνουν) για καταδυτικό τουρισμό στη γειτονική Αίγυπτο που έχει εξελιχθεί σε καταδυτικό παράδεισο. Κι όμως ο βυθός του Αιγαίου είναι ένα απέραντο γαλάζιο μουσείο γεμάτο αρχαία και νεότερα ναυάγια, και θα μπορούσε να είναι ένας από τους κορυφαίους προορισμούς για αυτή την πολυπληθή ομάδα ταξιδιωτών με την πολύ μεγάλη αγοραστική δύναμη. Όσο για τις σηματοδοτημένες ποδηλατικές διαδρομές και τα οργανωμένα πάρκα ορεινής ποδηλασίας, είναι απλά ανύπαρκτα στη χώρα μας.  Ένα από τα λίγα σηματοδοτημένα μονοπάτια στην Ελλάδα: το καλό παράδειγμα της Άνδρου.  Πηγαίνετε κόντρα στο ρεύμα Όλοι οι υπουργοί Τουρισμού μέχρι σήμερα έκαναν ό,τι μπορούσαν για να φέρουν όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο στην παραθαλάσσια καλοκαιρινή μας βιτρίνα, και άφησαν στην τύχη της την ορεινή ενδοχώρα. Αδιαφόρησαν για τον στόχο της επέκτασης της τουριστικής περιόδου, που μπορεί να επιτευχθεί μόνο με έργα υποδομής στον τομέα του λεγόμενου «αθλητικού τουρισμού αναψυχής» (ή των εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως τις λέει ο πολύς κόσμος). Ο νέος μας υπουργός Τουρισμού, ως υπουργός μιας μεταρρυθμιστικής κυβέρνησης που θέλει να μας κάνει μια σύγχρονη χώρα, ελπίζω να σκεφθεί διαφορετικά. Μέχρι τότε, εσείς ξέρετε: πηγαίνετε κόντρα στο ρεύμα. Όταν οι άλλοι είναι στις παραλίες, πηγαίνετε στα βουνά. Και μέχρι να αποκτήσει και η χώρα μας την απαραίτητη υποδομή που έχει όλη η υπόλοιπη Ευρώπη για να μπορεί να πηγαίνει ο κόσμος στα βουνά με ασφάλεια, χωρίς να κινδυνεύει και χωρίς να χάνεται, γραφτείτε σ’ έναν ορειβατικό ή πεζοπορικό σύλλογο, μάθετε να διαβάζετε και να χρησιμοποιείτε έναν αξιόπιστο πεζοπορικό χάρτη, ακολουθήστε έναν φίλο σας ορειβάτη στα βουνά, τώρα το καλοκαίρι. Και θα διαπιστώσετε ιδίοις όμμασι ότι οι θησαυροί δεν βρίσκονται θαμμένοι κάπου βαθιά ή κρυμμένοι κάπου μακριά, αλλά είναι ακριβώς δίπλα σας. Και ότι ο καθοριστικός παράγων για να τους δείτε και να τους απολαύσετε είναι η εποχή του χρόνου που θα τους αναζητήσετε. ■ Let's block ads! (Why?)

Ταβέρνες στο πουθενά

Η εμπειρία έχει δείξει ότι οι πιθανότητες για καλό φαγητό είναι αντιστρόφως ανάλογες με το τουριστικό location. Αυτό οι καλοφαγάδες το έχουν δεδομένο, γι’ αυτό και πετούν τη σκούφια τους να τραβηχτούν μέχρι τη μέση του πουθενά για έναν γνήσιο γαστρονομικό προορισμό που εδώ και χρόνια παραμένει επίκαιρος. Η περιπέτεια της αναζήτησης της τροφής και οι δυσκολίες στην πρόσβασή της κάνει ακόμα πιο συναρπαστική και τη διαδρομή, αυξάνει τις προσδοκίες και εξάπτει την περιέργεια. Και ξαφνικά στη μέση του πουθενά εμφανίζεται μια ταβέρνα. Ακόμα και στη Μύκονο που δεν μοιάζει πολύ πιθανό να βρίσκεται οτιδήποτε «στη μέση του πουθενά». Κι όμως. Από τη στιγμή που στρίβει ο δρόμος και το αυτοκίνητο βγαίνει από τον κεντρικό Χώρας-Άνω Μεράς, στα 5 χιλιόμετρα απόστασης μέχρι την παραλία του Φωκού, το τοπίο αλλάζει. Ένας χωμάτινος δρόμος διασχίζει μια ατέλειωτη ξεραΐλα, δίχως σπίτια στη διαδρομή, πλάι στην τεχνητή λίμνη του φράγματος της Άνω Μεράς, ενός υδροβιότοπου αποδημητικών πουλιών. Κι όταν αρχίσει η κατηφόρα για την παχιά αμμουδιά, μία από τις ελάχιστες παραλίες του νησιού που δεν είναι φυτεμένη με ομπρέλες, μια εικόνα παλιάς Ελλάδας ορθώνεται μπροστά μας. Είναι η ταβέρνα της οικογένειας Ταμπουλχανά που ξεροψήνει φρέσκο ψάρι και σερβίρει μόστρα με κοπανιστή.    Απέναντι, στην Τήνο, στους πρόποδες του Τσικνιά, λίγο πριν ο δρόμος αρχίσει να σκαρφαλώνει στο πιο ψηλό βουνό του νησιού, βρίσκεται η μικρούλα Μυρσίνη, ένα γραφικό χωριουδάκι, γνωστό και ως Μουσουλού. Τη διασχίσαμε, την προσπεράσαμε, κατηφορίσουμε μέχρι τον υδροβιότοπο της Λιβάδας και κολυμπήσαμε σε μια παραλία με άγρια ομορφιά και φρέσκα νερά. Στον γυρισμό, η αναζήτηση της «Τερέζας», του καρτποσταλικού καφεοινοπαντοπωλείου στη Μυρσίνη, ήταν, όπως πάντα, μια περιπέτεια. Κι ας βάζουμε στόχο τον τρίκλιτο καθολικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, πάντα χανόμαστε και καταλήγουμε να ζητάμε τη βοήθεια των χωριανών. Μα όταν προβάλουν τα τραπέζια μέσα από ακακίες και πασχαλιές στη δροσιά της αυλής, πέφτει χειροκρότημα: φρουτάλιες και μοσχομυρωδάτα μαραθοπιτάκια, κατσικάκι λεμονάτο και λουκάνικο σκορδάτο τηνιακό.     Στην ορεινή διαδρομή του Ταϋγέτου εμφανίζεται η χωριάτικη ταβέρνα των αδερφών Θεοδόση. Στα ψηλά βουνά της Νάξου  Βουτιές και ψάρεμα στις παραλίες της Μουτσούνας και της Ψιλής Άμμου στη Νάξο και μετά επιστροφή στη Χώρα, οδηγώντας παράλληλα με το εναέριο σύστημα μεταφοράς σμύριδας, μέσα από το χωριό Κινίδαρος. Σίγουρα δεν είναι το ομορφότερο χωριό του νησιού, και ο σπουδαιότερος λόγος να φτάσεις μέχρι εκεί είναι η χασαποταβέρνα του «Βασιλαρακιού», εκεί που ο Βασίλης Κλουβάτος σιτεύει ντόπια κρέατα, να μεστώσουν για κάνα δίμηνο, να τα ψήσει να γίνουν λουκούμι. Μαζί σερβίρει γλυκές ντομάτες μπαχτσεβανίσιες και ονειρεμένα πρόβεια τυριά από Αξιώτες βοσκούς. Νοτιότερα, στην Αμοργό. Αποκαλόκαιρο, με το απέραντο γαλάζιο πίσω μας, βάλαμε πλώρη για ενδοχώρα. Λίγα μέτρα από το αρχαίο μνημείο «Πύργος του Βασίλη», κοντά στο εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας, βρήκαμε το πατρικό σπίτι της Βαγγελίτσας της μαγείρισσας από την Αρκεσίνη, που με τα καλομαγειρέματά της έκανε ξακουστό το ταβερνάκι της τον «Πύργο». Από κάτι ξελιγωμένα γεύματα μετά το μπάνιο στην Καλοταρίτισσα, κάπως έτσι μαθεύτηκε η ταβέρνα από στόμα σε στόμα, ώσπου έγινε προορισμός, και όταν αυγουστιάτικα η Αμοργός ξεχειλίζει κόσμο, πρέπει να κλείσεις τραπέζι αν θέλεις να δοκιμάσεις ψιλοροβιθάδα με δυόσμο, δάφνη, κρεμμύδια και ντομάτα στη γάστρα, παστές σαρδέλες και πουλάκια (κολοκυθανθούς γεμιστούς). Ο κύριος Γιώργος ψαρεύει, οι γυναίκες μαζεύουν χόρτα, σπέρνουν τη φάβα, βγάζουν δικά τους μπαχτσεβανίσια, έχουν κατσικοπρόβατα, χοιροστάσι και δικά τους τυριά. Κι αφού φάνε και πιουν, και έχει κέφι η βραδιά, γλεντάνε με τσαμπούνες και λαγούτα μέχρι να φέξει.    «Στον “Αύλωνα” έχω φάει τα καλύτερα σουγάνια της ζωής μου», ορκίζεται η Όλγα, εξηγώντας μου πως η οικογένεια Αρτακιανού κάνει παραδοσιακούς λεσβιακούς κρεμμυδοντολμάδες μελωμένους και αρωματικούς όσο πουθενά αλλού. Μπήκαμε στο αυτοκίνητο και φέραμε βόλτα όλο τον κόλπο της Γέρας στην ανατολική Λέσβο. Οι ελαιώνες κατηφόριζαν μέχρι την άκρη του γιαλού, κάπου συναντούσαν την εγκαταλελειμμένη πια βιομηχανική ζώνη του Περάματος, ώσπου φτάσαμε στην είσοδο του κόλπου που τα νερά είναι δροσερά. Και τότε γυρίσαμε την πλάτη στη θάλασσα, στρίψαμε σε ένα στενό δρομάκι, και βρεθήκαμε σε μια καταπράσινη αυλή που φτιάχνουν με λάδι ντόπιο και γάλα πρόβειο ένα συγκινητικά νόστιμο λαδοτύρι με γεύση τσουχτερή.   Ο περίφημος «Πύργος» στην Αρκεσίνη της Αμοργού: τις περιόδους αιχμής πρέπει να κλείσεις τραπέζι. Από τον Ταΰγετο ως τη Μέσα Μάνη Στα μισά μιας πανέμορφης ορεινής διαδρομής που ενώνει τη Σπάρτη με την Καλαμάτα, χτισμένη με πέτρες πάνω στο ρέμα, βρίσκεται η χωριάτικη ταβέρνα των αδερφών Θεοδόση, η «Κούπιτσα», δίπλα στην ομώνυμη πηγή. Σε μια δροσερή, καταπράσινη όαση ανάμεσα σε πλατάνια στην αγκαλιά του Ταϋγέτου, με την όρεξη να χτυπάει κόκκινο, κάνουμε φαγοπότια ξεγυρισμένα με σφέλες και παστά μανιάτικα, βλίτα δροσερά και γουρουνοπούλα τρυφερή. Και λίγο πιο νότια, το πανέμορφο Σταυρί χρωστά πολλά στον Κοκοράκη και τη φαμίλια του που το βάζουν στον χάρτη. Ένα από τα πιο γραφικά πέτρινα χωριά της Μέσα Μάνης έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί. Εκεί, σε μια δροσερή αυλή κάτω από τα δέντρα, μοσχοβολάει κάρβουνο, έχει ζεστή φιλοξενία και λακωνικό μενού. Εύχυμα ψητά ντόπια κρέατα, χόρτα μανιάτικα και χωριάτικες με βουνά τη σφέλα στην κορυφή, οδηγούν ντόπιους και ξένους επισκέπτες μες στο πέτρινο τοπίο, με το μαγιό ακόμα νωπό από τις βουτιές στον Μέζαπο κάτω από δύο ψηλούς βράχους. ■Let's block ads! (Why?)

Λες και δεν είναι αληθινά

Το μάτι του Θεού / ΘάσοςΈνας μύθος αναφέρει ότι την έφτιαξε ο Δίας για να κολυμπά η ερωμένη του, η Αφροδίτη. Άλλος ότι ήταν το μάτι του βασιλιά των θεών, μέσα από το οποίο παρακολουθούσε τη θεά της ομορφιάς. Το σίγουρο είναι ότι σε αυτό το σημείο της νότιας Θάσου ο βράχος έχασε τη μάχη του με τη θάλασσα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί η Γκιόλα, μια φυσική πισίνα με βαθιά σμαραγδένια νερά. Το μονοπάτι που οδηγεί εκεί είναι δύσβατο, απαιτεί κατάβαση και ανάβαση, ωστόσο το θέαμα, και η βουτιά από το ψηλότερο σημείο της, αποζημιώνει.  Σαχάρα του Αιγαίου / Λήμνος Αμμοθίνες, ελάχιστη βλάστηση, πλήρης απουσία υδάτινου στοιχείου. Είναι σαν είσαι στην έρημο, όμως το GPS δείχνει ότι είσαι στη βορειοδυτική Λήμνο. «Σαχάρα του Αιγαίου», έτσι αποκαλούν την αμμώδη έκταση των περίπου 70 στρεμμάτων που τα τελευταία χρόνια αποτελεί αξιοθέατο του νησιού. Snowboarders και surfers έρχονται συχνά με σανίδες και γλιστράνε στις χρυσαφένιες πλαγιές. Μπορείτε να προσεγγίσετε το σημείο με το αυτοκίνητο, κατά προτίμηση τις ώρες που ο ήλιος δεν καίει, ξεκινώντας από το χωριό Κατάλακκο (απόσταση 4,8 χλμ.). Η πιο κοντινή παραλία είναι το Γομάτι (απόσταση 2,4 χλμ.). © Περικλής Μεράκος Η τραγωδία μιας νύμφης / Κεφαλονιά Στο υπόγειο της Κεφαλονιάς, 20 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και 2 χιλιόμετρα από τη Σάμη, κρύβεται το λιμνοσπήλαιο της Μελισσάνης. Ένα μοναδικό γεωλογικό φαινόμενο, το σπήλαιο έχει κατακόρυφη φυσική είσοδο, από τότε που υποχώρησε ένα τμήμα της οροφής. Ένα ατύχημα που δημιούργησε ένα μαγικό τοπίο. Σύμφωνα με τον μύθο, στη λίμνη πνίγηκε η νύμφη Μελισσάνη, αφού την απέρριψε ο θεός Πάνας. Σήμερα, τουρίστες μπορούν να κάνουν βαρκάδα στον φωτεινό και στον σκεπασμένο θάλαμό της, όπου θα δουν, εκτός των άλλων, σταλακτίτες 20.000 ετών, καθώς και το νησάκι στο κέντρο της, πλούσιο σε αρχαιολογικά ευρήματα. — Μανίνα Ντάνου © Shutterstock Λίμνη με δράκους / Τύμφη Το σκηνικό και το όνομα θυμίζουν «Game of Thrones». Με τη διαφορά ότι στην απομονωμένη Δρακόλιμνη της Τύμφης, που βρίσκεται σε ένα οροπέδιo σε υψόμετρο 2.050 μέτρων, δεν υπάρχει ανάγκη για μυθοπλασία ή οπτικά εφέ. Η μαγεία είναι φυσική και μέσα στα βαθιά και καθαρά νερά της κολυμπάνε πραγματικά «δρακάκια». Πρόκειται για τον αλπικό τρίτωνα, ένα σπάνιο είδος αμφιβίου, που ζει εκεί από την εποχή των παγετώνων. Τότε δημιουργήθηκε και η ονειρεμένη αλπική λίμνη που είναι μία από τις νοτιότερες της Ευρώπης, έχει ελλειψοειδές σχήμα και επιφάνεια που καταλαμβάνει περίπου οκτώ στρέμματα. Για να φτάσεις εδώ πρέπει να αγαπάς την πεζοπορία (60 λεπτά από το καταφύγιο της Αστρακάς ή τέσσερις ώρες από το Πάπιγκο). Το κολύμπι απαγορεύεται γιατί ενδέχεται να διαταράξει την οικολογική ισορροπία και να αλλοιώσει την ποιότητα των υδάτων. © Περικλής Μερράκος  Αναρρίχηση στη μεγάλη σπηλιά / ΚΑΛΥΜΝΟΣ Είκοσι λεπτά περπάτημα χρειάζονται από το κοντινότερο σημείο με πολιτισμό της Καλύμνου και ξαφνικά βρίσκεσαι εκεί. Σε μία από τις πιο εντυπωσιακές σπηλιές του νησιού, και όχι μόνο. Χιλιάδες αναρριχητές έρχονται εδώ κάθε χρόνο για να ζήσουν την εμπειρία της Grande Grotta ή αλλιώς της Μεγάλης Σπηλιάς. Με 70 μέτρα ύψος, 200 μέτρα πλάτος και θέα που κόβει την ανάσα, προς το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου και την Τέλενδο από τη μια πλευρά, και τα επιβλητικά βράχια από την άλλη. Αυτά την έχουν κάνει από τους δημοφιλέστερους προορισμούς για αναρρίχηση παγκοσμίως και έχουν μετατρέψει την Κάλυμνο σε αναρριχητικό παράδεισο, διάσημη για αυτό σε όλο τον κόσμο. Τα ίδια βράχια που ανάγκασαν τους ντόπιους να πέσουν στη θάλασσα για να επιβιώσουν «κυνηγώντας» σφουγγάρια, ανεβάζουν τώρα τους επισκέπτες στα ουράνια. — Μανίνα Ντάνου Let's block ads! (Why?)

Συνεκμετάλλευση;

Η κόκκινη γραμμή δείχνει τα όρια της «γαλάζιας πατρίδας» που διεκδικεί προς συνεκμετάλλευση η Τουρκία. Με κίτρινο χρώμα αποτυπώνονται οι περιοχές που η Τουρκία εκχώρησε το 2012 στην ΤΡΑΟ (28ος-32ος μεσημβρινός) και εξαιρεί από τη συνεκμετάλλευση. Το 1975 κατέστη σαφές στην τουρκική πλευρά ότι το διεθνές δίκαιο της θάλασσας δεν εξυπηρετούσε τις επιδιώξεις της στο Αιγαίο. Η ύπαρξη μεγάλου αριθμού ελληνικών νησιών που σχημάτιζαν μακρές αλυσίδες σε όλο το Αιγαίο περιόριζε τις τουρκικές διεκδικήσεις σε μια ζώνη παράλληλη με τις μικρασιατικές ακτές. Για να ξεπεράσει το εμπόδιο, η Αγκυρα διατύπωσε μια καινοφανή πρόταση για κοινή έρευνα και εκμετάλλευση της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου. Οι δύο χώρες θα είχαν το αποκλειστικό δικαίωμα να εκμεταλλευθούν πλουτοπαραγωγικές πηγές που βρισκόταν εντός των χωρικών τους υδάτων, δηλαδή έως έξι μίλια από τις ακτές τους. Εξω από τα χωρικά ύδατα όμως, το υπέδαφος του Αιγαίου θα αποτελούσε ζώνη κοινής εκμεταλλεύσεως ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία. Στη ζώνη αυτή τα ωφελήματα θα διανέμονταν εξ ημισείας μεταξύ των δύο χωρών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ενώ η Τουρκία δικαιούται ένα περιορισμένο τμήμα υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο, διά της συνεκμεταλλεύσεως ευελπιστούσε ότι θα αποκτήσει το 50% ή, τέλος πάντων, ένα σημαντικό ποσοστό. Επιπλέον, θα αποκτούσε δικαιώματα σε οποιοδήποτε κοίτασμα υδρογονανθράκων υπήρχε οπουδήποτε στην υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου, είτε ήταν ανάμεσα στη Λέσβο και στη Λήμνο είτε ήταν στον Θερμαϊκό Κόλπο ή στο Κρητικό Πέλαγος. Κατ’ ουσίαν, με τη συνεκμετάλλευση το Αιγαίο θα μετατρεπόταν σε μια πελώρια περιοχή συγκυριαρχίας των δύο χωρών. Η Ελλάδα απέρριψε αμέσως την τουρκική πρόταση. Τον Σεπτέμβριο του 1976, που το θέμα συζητήθηκε στη Βουλή των Ελλήνων, ετέθησαν οι εξής τρεις προϋποθέσεις για συνεκμετάλλευση: (α) Οι δύο χώρες θα οριοθετούσαν την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου. (β) Μετά την οριοθέτηση θα μπορούσε να δημιουργηθεί περιορισμένη ζώνη κοινής εκμεταλλεύσεως μόνον εκατέρωθεν του ορίου των δύο υφαλοκρηπίδων που θα περιελάμβανε τμήματα υφαλοκρηπίδας και από τις δύο χώρες. (γ) Οι πλουτοπαραγωγικές πηγές που θα ανακαλύπτονταν σε αυτή τη ζώνη θα ήσαν εκ των προτέρων μοιρασμένες βάσει συγκεκριμένων ποσοστών. Οι τρεις προϋποθέσεις της Αθήνας αντικατοπτρίζουν τη σχετική διεθνή πρακτική. Πρώτα χαράσσεται το όριο της υφαλοκρηπίδας (ή της ΑΟΖ). Εάν βρεθούν κοιτάσματα που βρίσκονται πάνω στο όριο, μία από τις λύσεις που ακολουθούνται είναι η συνεκμετάλλευση. Επί παραδείγματι, Κύπρος και Αίγυπτος έχουν υπογράψει συμφωνία για συνεκμετάλλευση κοιτασμάτων που μπορεί να βρεθούν στην περιοχή εκατέρωθεν του ορίου των ΑΟΖ των δύο κρατών. Η Τουρκία δεν πτοήθηκε από την ελληνική άρνηση. Χαρακτήρισε τη συνεκμετάλλευση ευθύδικη λύση (equitable solution), παρότι ήταν απαλλαγμένη από αναφορές στο διεθνές δίκαιο. Ακολούθως, προέβαλε την πρότασή της ως πρακτική, ρεαλιστική και ανταποκρινόμενη στις μοναδικές –κατά τη γνώμη της– γεωγραφικές συνθήκες του Αιγαίου (σε ήσσονος σημασίας διαμάχες που δεν διακυβεύονται συμφέροντά τους, οι μεγάλες δυνάμεις αρέσκονται σε πρακτικές και ρεαλιστικές λύσεις που δείχνουν –πάντα– την ηγετική στόφα εκείνων που τις αποδέχονται…). Ο τελευταίος Τούρκος ηγέτης που αναφέρθηκε επισήμως σε συνεκμετάλλευση ήταν ο Τουργκούτ Οζάλ το 1988. Εκτοτε το θέμα παρέμεινε εν υπνώσει, όπως τόσα και τόσα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Στις αρχές του 2000 το τουρκικό ενδιαφέρον για υδρογονάνθρακες μετατοπίστηκε στην Ανατολική Μεσόγειο. Τον Απρίλιο του 2012 η Τουρκία διεκδίκησε επισήμως όλη την περιοχή δυτικά της Κύπρου έως και νότια της Ρόδου (από τον 28ο έως τον 32ο μεσημβρινό). Κατά πάγια τουρκική πρακτική, η διεκδίκηση πήρε τη μορφή εκχωρήσεως όλης αυτής της περιοχής στην τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίου, ΤΡΑΟ. Ακολούθως, τον Μάρτιο του 2013 ο Ερντογάν στο τέλος ακόμη μιας ελληνοτουρκικής συναντήσεως ανέφερε τη φράση «καζάν-καζάν». Είναι η τουρκική μετάφραση του αμερικανικού όρου «win-win» που χρησιμοποιείται στο παίγνιο αμοιβαίου οφέλους. Στόχος είναι μέσα από μια διαπραγμάτευση να βγουν ωφελημένα και τα δύο ενδιαφερόμενα μέρη. Ο Ερντογάν με τη φράση του επανέφερε τη συνεκμετάλλευση της υφαλοκρηπίδας. Δεν περιοριζόταν, όμως, πλέον στο Αιγαίο, όπου είναι άγνωστη η ύπαρξη σημαντικών αποθεμάτων υδρογονανθράκων. Τον ενδιέφερε πρωτίστως η Ανατολική Μεσόγειος, όπου αποδεδειγμένα υπάρχουν εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα. Το μήνυμα Ερντογάν είναι απλό και συγκεκριμένο: Οι εκατέρωθεν διεκδικήσεις Ελλάδος - Τουρκίας δεν θα επιτρέψουν σε κανένα από τα δύο κράτη να προχωρήσει σε εκμετάλλευση. Αντί να τρωγόμαστε, μπορούμε να τα συνεκμεταλλευθούμε (ή συνδιαχειριστούμε). Φυσικά, εάν υπάρξει συνεκμετάλλευση τέτοιου τύπου, περιττεύει και η οριοθέτηση. Εκεί εντάσσεται και το μήνυμα περί «καζάν-καζάν». Κατά τη γνώμη του Ερντογάν, σε μια τέτοια περίπτωση και οι δύο χώρες θα βρεθούν κερδισμένες. Η πρόταση Ερντογάν εξηγεί πλήρως και τις ακρότητες που διακινούν οι Τούρκοι τους τελευταίους μήνες υπό τον τίτλο «γαλάζια πατρίδα». Πρόκειται για μια τεράστια περιοχή που καλύπτει το ήμισυ της Ανατολικής Μεσογείου. Σε αυτήν περιλαμβάνονται, εκτός από την υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας, η ΑΟΖ ολόκληρης της Κύπρου και οι υφαλοκρηπίδες Καστελλόριζου, Ρόδου, Καρπάθου, Κάσου και του ανατολικού τμήματος της Κρήτης. Σε πολλές από αυτές τις περιοχές οι τουρκικές διεκδικήσεις είναι εντελώς παράλογες από πλευράς διεθνούς δικαίου. Η Τουρκία ούτε γειτνιάζει με αυτές τις περιοχές ούτε έχει θαλάσσιο μέτωπο. Τις αναφέρει, όμως, επειδή κυνηγά τη συνεκμετάλλευση/συνδιαχείριση. Το ενδιαφέρον είναι ότι εξαιρεί από την πρότασή της όσες περιοχές διεκδίκησε τον Απρίλιο του 2012 (28ος έως 32ος μεσημβρινός). Επί παραδείγματι, δεν συζητεί για συνεκμετάλλευση της υφαλοκρηπίδας της Ανατολίας ή έστω του Καστελλόριζου. Θεωρεί τις συγκεκριμένες περιοχές δικές της. Ζητεί συνεκμετάλλευση για τις περιοχές νοτίως της Κύπρου ή της Κρήτης. Είναι προφανές ότι η τουρκική πρόταση αρμόζει σε χώρες μειωμένης κυριαρχίας. Επειδή πιθανόν κάποιοι ξένοι να μας πιέσουν –στο πλαίσιο του «ρεαλισμού»– να εξετάσουμε παρόμοιες προτάσεις, αξίζει να θυμηθούμε τις προϋποθέσεις που είχαμε θέσει το 1976.* Ο κ. Αγγελος Μ. Συρίγος είναι βουλευτής Α΄ Αθηνών με τη Νέα Δημοκρατία, αναπλ. καθηγητής Διεθνούς Δικαίου & Εξωτερικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο.Let's block ads! (Why?)

Μεγάλη άνοδος με 4,58% στο Χρηματιστήριο

Εκρηκτική άνοδο κατέγραψαν οι τιμές των μετοχών στη σημερινή συνεδρίαση του χρηματιστηρίου καλύπτοντας μεγάλο μέρος των απωλειών ύψους 6,46% που είχε καταγραφεί στη διάρκεια των πέντε προηγούμενων συνεδριάσεων. Η αγορά διέσπασε ανοδικά και την αντίσταση των 820 μονάδων, με τις τραπεζικές μετοχές να βρίσκονται στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος.Η ανάκαμψη της αγοράς βρήκε στήριγμα από το θετικό κλίμα στις ευρωπαϊκές αγορές, εν μέσω προσδοκιών για νέα χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής και αύξησης των δαπανών από μεγάλες οικονομικές δυνάμεις, όπως η Γερμανία και η Κίνα. O Γενικός Δείκτης Τιμών έκλεισε στις 828,30μονάδες, σημειώνοντας κέρδη 4,58%. Η αξία των συναλλαγών ανήλθε στα 62,228 εκατ. ευρώ, ενώ διακινήθηκαν 29.248.784 μετοχές. Ο δείκτης υψηλής κεφαλαιοποίησης σημείωσε σε ποσοστό άνοδο 4,29%, ενώ ο δείκτης της μεσαίας κεφαλαιοποίησης ενισχύθηκε σε ποσοστό 5,15%. Ανοδικά κινήθηκαν όλες οι μετοχές της υψηλής κεφαλαιοποίησης και τη μεγαλύτερη άνοδο κατέγραψαν οι μετοχές της Εθνικής (+9,92%), της Viohalco (+9,51%), της Πειραιώς (+8,89%), της Eurobank (+8,69%), της Alpha Bank (+8,13%), της Ελλάκτωρ (+6,97%)και Σαράντης (+6,93%). Από τους επιμέρους δείκτες τη μεγαλύτερη άνοδο σημείωσαν οι δείκτες των Τραπεζών (+8,79%) και των Πρώτων Υλών (+8,59%), ενώ με μικρή πτώση έκλεισε ο δείκτης της Υγείας (-0,14%). Το μεγαλύτερο όγκο συναλλαγών παρουσίασαν η Eurobank και η Alpha Bank διακινώντας 9.592.135 και 4.846.915 μετοχές, αντιστοίχως. Τη μεγαλύτερη αξία συναλλαγών σημείωσαν ο ΟΤΕ με 10,189 εκατ. Ευρώ και η Alpha Bank με 6,953 εκατ. Ευρώ. Ανοδικά κινήθηκαν 100 μετοχές, 17 πτωτικά και 15 παρέμειναν σταθερές. Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕLet's block ads! (Why?)

Το επιτελικό διακύβευμα

Το νομοσχέδιο για το επιτελικό κράτος, με όποιες ατέλειες, αποτελεί τη σημαντικότερη μέχρι σήμερα συμβολή της νέας κυβέρνησης στη χώρα. Δίνει τη βάση μιας πραγματικής «σιωπηρής επανάστασης», εφόσον συνοδευθεί με εξίσου θαρραλέες μεταρρυθμίσεις στην αποτίμηση του δημόσιου (και κυβερνητικού) έργου, στην παρακολούθηση της ροής των πόρων και των υπαλλήλων, και στην επακόλουθη αλλαγή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η ανακλαστική, αλλά και συχνά άστοχη, κριτική που ασκήθηκε τις τελευταίες εβδομάδες από πολιτικούς, αλλά και σχολιαστές, καταδεικνύει τελικά το βάθος του προβλήματος, και το πόσο μακριά είμαστε ακόμη, ως κοινωνία και πολιτεία, από μια τεκμηριωμένη αντίληψη του τι πραγματικά κρατάει τη χώρα μας πίσω.Για να κάνω μια προσωπική αναδρομή, προ τετραετίας, όταν ετοιμαζόταν ο σημαντικός τόμος «Πέρα από τη λιτότητα» του MIT Press, που κυκλοφόρησε και στα ελληνικά, μου ζητήθηκε να συνεισφέρω το κεφάλαιο για τη δημόσια διοίκηση. Η πρόσκληση αυτή με εξέπληξε, μιας και, παρόλο το ενδιαφέρον μου για τα ελληνικά διαρθρωτικά προβλήματα, δεν ήμουν ειδήμων περί την ελληνική διοίκηση. Σύντομα διαπίστωσα ότι, από ακαδημαϊκής πλευράς, στον χώρο αυτό υπήρχε κενό, και έτσι για ένα χρόνο αφοσιώθηκα στην κατανόηση της απελπιστικής κατάστασης του δημόσιου τομέα. Η έλλειψη μιας οργανωμένης αποτύπωσης της πραγματικότητας του Δημοσίου ήταν σύμπτωμα της πολυδιάσπασης, της χαοτικής οργάνωσης και των οργανωτικών παθογενειών, τις οποίες και διερεύνησα. Το πρόβλημα της οικονομίας μας οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στη σαθρή οργάνωση του δημόσιου τομέα, την οποία επιλεκτικά και επιπόλαια αντιμετωπίσαμε και στα τρία μνημόνια. Εως πρότινος, το κάθε υπουργείο μπορούσε ανενόχλητο να διαχειρίζεται τα του οίκου του. Χωρίς ουσιαστική παρακολούθηση, ο εκάστοτε υπουργός μπορούσε να εστιάζει σε ό,τι αυτός ή αυτή ήθελε, μιας και δεν υπήρχε λογοδοσία, ούτε παρακολούθηση έργου. Η αποτίμηση της υπουργικής πορείας –όπως η αποτίμηση κάθε υπηρεσίας– επηρεαζόταν από τις σχέσεις με τα ΜΜΕ και την ικανότητα «συρραφής αφηγήματος» του καθενός. Δεν είναι παράδοξο ότι, με τέτοια δομή, η αποτελεσματικότητα του Δημοσίου (είτε αναφερόμαστε στην Ασφάλεια, είτε στην Υγεία, είτε στην Παιδεία) επλήγη, και η διαφθορά μεγάλωσε. Ειδικά η επιτέλεση ελέγχων υπονομεύθηκε στην πράξη τόσο από την πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων όσο και από την έλλειψη συστηματικής παρακολούθησης. Αυτό φρονώ ότι υπέδειξε τη θέσπιση της Αρχής Διαφάνειας και το νέο σύστημα παρακολούθησης του υπουργικού έργου. Είναι λοιπόν λυπηρό, με δεδομένη την ελληνική πραγματικότητα, να ακούει κανείς τους ξύλινους λόγους της κ. Γεννηματά (και του ΣΥΡΙΖΑ) για το «αυταρχικό κράτος της Δεξιάς» και τον «πρωθυπουργοκεντρισμό» όταν το πραγματικό ζητούμενο είναι η εύρεση μιας οργανωτικής λύσης σε ένα πραγματικό, βαθύ πρόβλημα. Η άλωση των τσιφλικιών των εκάστοτε υπουργών και η θέσπιση «κανόνων διακυβέρνησης», που θα δεσμεύουν και θα περιορίζουν όχι μόνο τους υπουργούς αλλά και τον πρωθυπουργό, αποτελούν απαραίτητα βήματα για τον εξορθολογισμό της διοίκησης. Το νομοσχέδιο, βέβαια, αυτό δεν θα μπορέσει από μόνο του να αλλάξει τα πράγματα. Θα χρειαστούν τρία ακόμη βήματα, τα οποία ελάχιστα συζητήθηκαν μέχρι τώρα. Πρώτον, θα πρέπει τάχιστα να προχωρήσουμε σε μέτρα τα οποία να αποτυπώνουν το παραγόμενο έργο σε κάθε τομέα, σε κάθε υπηρεσία και σε κάθε υπουργείο. Αυτό δεν θα είναι εύκολο, αλλά δεν μπορούμε να περιμένουμε για τα «σωστά» στοιχεία. Θα πρέπει να μπορούμε να αποτιμούμε το τι παράγεται, για να μπορέσει αυτή η δομή να λειτουργήσει αποτελεσματικά, έτσι ώστε τόσο οι υπουργοί όσο και οι δημόσιοι λειτουργοί να ελέγχονται. Δεύτερον, θα πρέπει να προχωρήσει η (τεχνολογικά αμέσως εφαρμόσιμη) καθολική ψηφιακή αποτύπωση του Δημοσίου και όλων των υπαλλήλων, έτσι ώστε να ξέρουμε τι πόρους απορροφά το κάθε κομμάτι του Δημοσίου. Και τρίτον, θα πρέπει να επανασχεδιάσουμε τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στο Δημόσιο και τη στελέχωση της διοίκησης. Το νομοσχέδιο από μόνο του ούτε λύνει ούτε δημιουργεί προβλήματα. Θέτει όμως βάσεις και επιτρέπει να προχωρήσουμε στην καταγραφή τόσο των πόρων όσο και του παραγόμενου έργου, η οποία, εφόσον είναι ορατή στο Διαδίκτυο, έχει τη δυνατότητα να μετασχηματίσει το Δημόσιο, αλλά και το ίδιο το πολιτικό γίγνεσθαι, μιας και οι υπουργοί θα μπορούν να κρίνονται εκ του αποτελέσματος. Ως προς τη στελέχωση του Δημοσίου (από μόνιμους και όχι πολιτικά μετακλητούς) και την αποκέντρωση των αποφάσεων, αυτά θα πρέπει να αποτελούν στρατηγικό πυλώνα για τους επόμενους μήνες. Μια τέτοια οργανωτική αλλαγή είναι σώφρον να γίνει, αφού θα έχει θεσπιστεί το πλαίσιο καταμέτρησης και αξιολόγησης. Ακόμη και σε αλλαγές που είναι στη σωστή κατεύθυνση, η κριτική και ο αντιπολιτευτικός λόγος είναι χρήσιμα, όπως είναι και ο διάλογος. Αρκεί βεβαίως να καταλαβαίνουμε τη βάση του προβλήματος, κάτι που τα τελευταία χρόνια φαίνεται ότι θέλαμε να αποφύγουμε.* Ο κ. Μιχαήλ Γ. Ιακωβίδης κατέχει την Εδρα Επιχειρηματικότητας και Καινοτομίας Sir Donald Gordon στο London Business School, όπου είναι καθηγητής Στρατηγικής.Let's block ads! (Why?)

Γιώργος Κωνσταντινίδης: Στρατηγική αναβάθμιση της ακριτικής Ελλάδας

Η Θράκη σταδιακά αναδύεται ενεργειακά και συνιστά ενεργειακή δίοδο λόγω της κατασκευής του αγωγού Trans Adriatic Pipeline, TAP που θα διέρχεται από τους τρεις νομούς της. Σε μια παγκοσμιοποιημένη εποχή που σοβαρά κράτη θεωρούνται αυτά που διαθέτουν μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό σε κρίσιμης μάζας τομείς, όπως αυτοί της οικονομικής πολιτικής, της ενέργειας, της οικονομικής διπλωματίας, της βιομηχανικής πολιτικής, της καινοτομίας και της έρευνας, η Ελλάδα προσπαθεί να βρει τον βηματισμό της εν μέσω οικονομικής κρίσης και μνημονίων από το 2010. Κλυδωνίζεται τόσο η πολιτική ζωή όσο και η ελληνική κοινωνία γενικότερα. Η συνεχιζόμενη οικονομική αστάθεια και η καθημερινή ανασφάλεια που νιώθουν οι Ελληνες στο σύνολό τους οδηγεί σε πτώση του ηθικού και της ψυχολογίας του λαού και κυρίως των νέων ανθρώπων που έχουν προσδοκίες και όνειρα για το μέλλον τους. Σε τέτοιες αντίξοες οικονομικά περιόδους οι περικοπές που αναγκαστικά γίνονται σε όλους σχεδόν τους τομείς (μισθούς, συντάξεις, δημόσιες δαπάνες, κρατικός προϋπολογισμός κτλ.) μειώνουν το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της χώρας, τις προοπτικές επανεκκίνησης της οικονομίας. Επιτείνουν την αβεβαιότητα, την καχεξία και την οικονομικοκοινωνική αποτελμάτωση. Η ακριτική Ελλάδα και ειδικά η Θράκη και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, που βρίσκονται απομακρυσμένα από τον κεντρικό ελλαδικό κοινωνικό και οικονομικό ιστό και τα κέντρα λήψης των αποφάσεων, επιβάλλεται να στηριχθούν οικονομικά, εκπαιδευτικά, κοινωνικά, πολιτιστικά με κάθε τρόπο και όσο περισσότερο γίνεται. Οι εσχατιές της Ελλάδας αποτελούν τους «ακοίμητους φρουρούς» μας. Είναι η εμπροσθοφυλακή μας. Οι Ελληνες και οι Ελληνίδες που διαμένουν μόνιμα σε αυτές τις περιοχές δίνουν καθημερινά μεγαλύτερο «αγώνα», για να εξασφαλίζουν μια ανθρώπινη και αξιοπρεπή διαβίωση, τουλάχιστον όσοι κατοικούν σε δυσπρόσιτα, μικρά χωριά και νησιά. Η Ελλάδα, ηπειρωτική και νησιωτική, έχει απαράμιλλες ομορφιές και ιστορικό βάθος σε κάθε νομό, σε κάθε πόλη, κωμόπολη και χωριό, ακόμη και σε μη τουριστικά, «άγνωστα και παρθένα» για τους πολλούς σημεία. Μια λύση στην απομόνωση που αντιμετωπίζουν αυτές οι περιοχές είναι η στρατηγική τους αναβάθμιση, που δικαιολογείται απόλυτα από τη στρατηγική τους σημασία. Με πρωτοβουλίες από την επίσημη πολιτεία μπορούν να θεσπιστούν φορολογικά και επενδυτικά κίνητρα για την ανάδειξή τους ως επενδυτικούς προορισμούς, για παράδειγμα τουριστικούς ή ενεργειακούς. Συγκεκριμένα, η Θράκη σταδιακά αναδύεται ενεργειακά και συνιστά ενεργειακή δίοδο λόγω της κατασκευής του αγωγού Trans Adriatic Pipeline, TAP, που θα διέρχεται από τους τρεις νομούς της. Επιπλέον, το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης πιθανόν να αναδειχθεί σε διαμετακομιστικό κέντρο των Βαλκανίων και της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ο ρόλος του διευρύνεται και εκφράζεται έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον από τον ρωσικό και τoν αμερικανικό παράγοντα για την περαιτέρω αξιοποίησή του (π.χ. σε επίπεδο μεταφορών, εμπορευματοκιβωτίων, διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας κ.ά.). Η ενθάρρυνση ευρωπαϊκών και διεθνών επενδυτικών προγραμμάτων τόσο στη Θράκη όσο και στο Ανατολικό Αιγαίο, στους κλάδους του τουρισμού, της κρουαζιέρας, της ενέργειας κτλ. θα συνδράμει στην οικονομική, εμπορική και ενεργειακή ενδυνάμωση αυτών των περιοχών. Ειδικά η Θράκη έχει τις προϋποθέσεις να προβληθεί διεθνώς ως ένας ενδιάμεσος σταθμός επενδυτικών προγραμμάτων του ενεργειακού κλάδου, με θετικά αποτελέσματα διάχυσης των ωφελειών που θα προκύψουν και σε άλλες γειτονικές περιφέρειες - περιοχές όπως η Μακεδονία, τα νησιά Βορείου Αιγαίου κτλ. Επιπρόσθετα, θα δημιουργηθούν νέες θέσεις απασχόλησης, θα αυξηθεί το εισόδημα των ακριτών, θα βελτιωθεί η τοπική παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών και θα διαμορφωθούν συνέργειες και συνεργατικά σχήματα μεταξύ ελληνικών και ξένων επιχειρήσεων που θα δραστηριοποιούνται στις εν λόγω περιοχές. Ολα τα προαναφερθέντα θα συνεπικουρήσουν στην οικονομική ανάπτυξη της ακριτικής Ελλάδας και στην εξωστρέφειά της, που είναι ζητούμενα στη σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη οικονομία και προϋποθέσεις για την έξοδο από την πολυετή κρίση που μαστίζει τη χώρα μας και υποθηκεύει το μέλλον της νέας γενιάς της. * Ο δρ Γιώργος Κωνσταντινίδης είναι συγγραφέας του βιβλίου «Συσσώρευση κεφαλαίου και παγκοσμιοποίηση στην Τουρκία διαχρονικά», εκδόσεις Παπαζήση.Let's block ads! (Why?)